TBK Madde 406
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, işçiye ücretin ödeme zamanını düzenler: ücretin her ayın sonunda ödenmesi kuralı, sözleşme veya toplu iş sözleşmesiyle daha kısa ödeme sürelerinin kararlaştırılabilmesi, aracılık ücretinin ödeme zamanı ve bu ücretin ertelenmesi, ürün, ciro veya kâr payının ödeme zamanı ile işverenin avans verme yükümlülüğü. Hükmün uygulandığı ilişki, hizmet sözleşmesi ile bağlı olan işçi ve işverendir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Aksine âdet olmadıkça, işçiye ücreti her ayın sonunda ödenir. Ancak, hizmet sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha kısa ödeme süreleri belirlenebilir.
Daha kısa bir ödeme süresi kararlaştırılmamışsa veya aksine âdet yoksa, aracılık ücreti her ayın sonunda ödenir. Ancak, işlemlerin yapılması altı aydan daha uzun bir süre gerektirdiği takdirde, aracılık ücreti asıl ücrete ek olarak kararlaştırılmışsa, yazılı anlaşmayla ödeme daha ileri bir tarihe bırakılabilir.
Asıl ücrete ek olarak üretilenden pay verilmesi öngörülen hâllerde, ürün payı belirlenir belirlenmez, cirodan veya kârdan pay verilmesi kararlaştırılan hâllerde ise payın, hesap dönemini izleyen en geç üç ay içinde belirlenerek ödenmesi şarttır.
İşveren, işçiye zorunlu ihtiyacının ortaya çıkması hâlinde ve hakkaniyet gereği ödeyebilecek durumda ise, hizmetiyle orantılı olarak avans vermekle yükümlüdür.
b. Ücretin korunması
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 326 ve 327 nci maddelerini kısmen karşılamaktadır. Tasarının dört fıkradan oluşan 405 inci maddesinde, ücretin ödenme süresi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 326 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "d. Tediye günü" ve 327 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "e. Avans" şeklindeki ibareler, Tasanda "2. Ücretin ödenmesi / a. Ödeme süresi" şekline dönüştürülmüştür. Maddenin birinci fıkrasında, aksine âdet olmadıkça, işçiye ücretin her ayın sonunda ödeneceği; ancak, hizmet sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha kısa ödeme sürelerinin belirlenebileceği açıklanmıştır. Maddenin ikinci fıkrasına göre, "Daha kısa bir ödeme süresi kararlaştırılmamışsa veya aksine âdet yoksa, aracılık ücreti her ayın sonunda ödenir. Ancak, işlemlerin yapılması altı aydan daha uzun bir süre gerektirdiği takdirde, aracılık ücreti asıl ücrete ek olarak kararlaştırılmışsa, yazılı anlaşmay la ödeme daha ileri bir tarihe bırakılabilir." Maddenin üçüncü fıkrasında, asıl ücrete ek olarak üretilenden pay verilmesinin öngörüldüğü durumlarda, ürün payının belirlendiği anda ödeneceği, cirodan veya kârdan pay verilmesinin karar laştırıldığı durumlarda ise, payın hesap dönemini izleyen en geç üç ay içinde belirlenerek öden mesinin şart olduğu belirtilmiştir. Maddenin son fıkrasında ise işverenin, işçiye zorunlu ihtiyacının ortaya çıkması hâlinde ve hakkaniyet gereği ödeyebilecek dummda ise, hizmetiyle orantılı olarak avans vermekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 323 üncü maddesi göz önünde tutulmuştur. - 1 7 5 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
20 karar arasından seçildi- 9. Hukuk Dairesi · E. 2016/17867 · K. 2016/22085 · T. 13.12.2016Daire kararıBozma
818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 323 ve sonradan yürürlüğe giren 6098 sayılı Kanunun 406/3 maddesi uyarınca, asıl ücrete ek olarak üretilenden pay verilmesi öngörülen hallerde, ürün payı belirlenir belirlenmez, cirodan veya kardan pay verilmesi kararlaştırılan hallerde ise payın, hesap dönemini izleyen en geç üç ay içinde belirlenerek ödenmesi zorunludur.
- 22. Hukuk Dairesi · E. 2020/265 · K. 2020/2390 · T. 13.02.2020Daire kararıBozma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 406. maddesinde de aksine adet olmadıkça,işçiye ücretinin her ayın sonunda ödeneceği belirtilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Pazarlama müdürü (M), (Ş) şirketi ile imzaladığı hizmet sözleşmesi uyarınca aylık sabit bir ücrete ek olarak, o ay içerisinde gerçekleştirdiği satışlar üzerinden aracılık ücreti (komisyon) de alacaktır. Sözleşmede, ücretin ve komisyonun ne zaman ödeneceğine dair özel bir hüküm bulunmamaktadır. Şirket, Mart ayına ilişkin sabit ücreti 30 Nisan'da ödemiş, ancak Mart ayı komisyonunun hesaplamalarının uzun süreceğini belirterek bu ödemeyi Mayıs ayının sonuna ertelediğini (M)'ye bildirmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleri dikkate alındığında, ücretin ödenme zamanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Komisyon, niteliği itibarıyla kârdan pay olarak kabul edildiğinden, ilgili hesap dönemini izleyen en geç üç ay içinde ödenmesi yeterlidir; bu nedenle şirketin erteleme kararı hukuka uygundur.
- B) İşlemlerin tamamlanması altı aydan kısa sürse bile, aracılık ücreti asıl ücrete ek olarak kararlaştırıldığı için, işveren ödemeyi hakkaniyete uygun bir süre sonraya yazılı bir anlaşma olmaksızın bırakabilir.
- C) Türk Borçlar Kanunu’na göre ücretin en geç ay sonunda ödenmesi gerektiğinden, şirketin sabit ücreti 30 Nisan’da ödemesi temerrüde düşmesine yol açmaz.
- D) Aksine âdet olmadıkça veya taraflarca daha kısa bir ödeme süresi kararlaştırılmadıkça, hem sabit ücretin hem de aracılık ücretinin ilgili ayın, yani Mart ayının, sonunda ödenmesi asıldır.
- E) Parça başına ücret ödenen evde hizmet sözleşmelerine kıyasen, komisyonun muacceliyeti, pazarlama faaliyeti sonucunda yapılan satış bedellerinin şirket tarafından tam olarak tahsil edilmesine bağlıdır.