TBK Madde 439
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 439. maddesi, işçinin haklı sebep olmaksızın işe başlamaması veya aniden işi bırakması hâlinde işverenin isteyebileceği tazminatı, bu tazminatın hâkim tarafından indirilmesini ve tazminat hakkının kullanılması için tanınan süreyi düzenler. Madde işçi ile işveren arasındaki hizmet sözleşmesine dayanan ilişkilerde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İşçi, haklı sebep olmaksızın işe başlamadığı veya aniden işi bıraktığı takdirde işveren, aylık ücretin dörtte birine eşit bir tazminat isteme hakkına sahiptir. İşverenin, ayrıca ek zararlarının giderilmesini isteme hakkı da vardır.
İşveren zarara uğramamışsa veya uğradığı zarar işçinin aylık ücretinin dörtte birinden az ise, hâkim tazminatı indirebilir.
Tazminat isteme hakkı takas yoluyla sona ermemişse işveren, işçinin işe başlamamasından veya işi bırakmasından başlayarak otuz gün içinde, dava veya takip yoluyla bu hakkını kullanmak zorundadır. Aksi takdirde, tazminat isteme hakkı düşer.
Madde gerekçesi
818 saydı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "c. İşçinin haksız olarak işe başla maması veya işi bırakması" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının üç fıkradan oluşan 438 inci maddesinde, işçinin haksız olarak işe başlamamasından veya işi bırakmasından doğan sorumluluğu düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasında, işçinin haklı sebep olmaksızın işe başlamaması veya aniden işi bırakması durumunda işverenin, işçinin aylık ücretinin dörtte birine eşit bir tazminatı ve ayrıca uğradığı ek zararların giderilmesini de isteme hakkına sahip olacağı belirtilmektedir. Maddenin ikinci fıkrasında, işverenin zarara uğramaması veya uğradığı zararın işçinin aylık ücretinin dörtte birinden az olması durumunda, hâkime tazminatı indirme yetkisi verilmektedir. Maddenin son fıkrasında ise, işverenin işçiden tazminat isteyebilmesi için otuz gün içinde da va ya da takip yoluna başvurması zorunluluğu öngörülmüştür. Hak düşürücü nitelikte olan bu süre, işçinin işe başlaması gereken gün ya da işi bıraktığı gün işlemeye başlayacaktır. Ancak işveren, işçiye karşı olan bu tazminat alacağını takas yoluyla da kullanabilecektir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 337d maddesi göz önünde tu tulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Aniden işi bırakma
- Aylık ücretin dörtte biri
- Ek zarar
- Hâkimin indirme yetkisi
- Haklı sebep olmaksızın işe başlamama
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
4 karar arasından seçildi- 22. Hukuk Dairesi · E. 2015/35845 · K. 2019/6782 · T. 27.03.2019Daire kararıBozma
Mahkemece, 6098 Sayılı Yasanın 439/3 maddesi uyarınca işveren, işçinin işe başlamamasından veya işi bırakmasından başlayarak 30 gün içinde dava veya takip yolu ile işçinin haksız olarak işe başlamaması veya işi bırakmasından doğan tazminat hakkını kullanmak zorunda olduğu, davalının 17.09.2014 tarihli dilekçesi ile iş akdini sonlandırdığı, iş bu davanın 03.02.2015 tarihinde açıldığı, yukarıda bahsedilen 30 günlük hak düşürücü sürede iş bu davanın açılmadığından hak düşürücü süre nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.