TBK Madde 553D. Rekabet yasağı

Yürürlükte

Bu metin, 20.10.2026 tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, işletme sahibine hizmet eden ticari temsilci, ticari vekil ve diğer tacir yardımcılarının rekabet yasağını düzenler. Kapsam iki yönlüdür: yardımcıların işletme sahibinin izni olmadan işletmenin yaptığı türden işleri kendi hesaplarına ya da üçüncü kişi hesabına yapmaları yasaklanır, ayrıca bu yasağa aykırılık hâlinde işletme sahibine tanınan seçimlik haklar sayılır. Madde, işletme sahibinin bütün işlerini yöneten veya hizmetinde bulunan yardımcılar bakımından uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bir işletmenin bütün işlerini yöneten veya işletme sahibinin hizmetinde bulunan ticari temsilciler, ticari vekiller veya diğer tacir yardımcıları, işletme sahibinin izni olmaksızın, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, kendilerinin ya da bir üçüncü kişinin hesabına işletmenin yaptığı türden bir iş yapamayacakları gibi, kendi hesaplarına bu tür işlemleri üçüncü kişilere de yaptıramazlar.

Buna aykırı davranırlarsa işletme sahibi, aralarındaki hukuki ilişkiden doğan hakları saklı kalmak kaydıyla, uğradığı zararın giderilmesini isteyebileceği gibi, bunun yerine, ticari temsilcinin, ticari vekilin veya diğer tacir yardımcısının kendi hesabına yaptığı veya üçüncü kişilere yaptırdığı işlerin kendi hesabına yapılmış sayılmasını ve bu işler dolayısıyla aldıkları ücretin verilmesini veya aynı işlerden doğan alacağın devredilmesini isteyebilir.

Kanun metninde bu madde Ham metin

Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 455 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 553 üncü maddesinde, rekabet yasağı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 455 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "D. Rekabet yapmak memnuiyeti" şeklindeki ibare, Tasarıda, "C. Rekabet yasağı" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 455 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında kullanılan "müessese" ve "müessese sahibi" sözcükleri, Tasarıda "işletme" ve "işletme sahibi" şeklinde ifade edilmiştir. Ancak, burada ticarî işletme olsun veya olmasın, bütün işletmeler göz önünde tutulmuştur. Maddenin birinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 455 inci maddesinin birinci fıkrasın da yer verilmeyen, "doğrudan doğruya veya dolaylı olarak" ibaresi kullanılmıştır. Ayrıca, ticarî tem silcilerin, ticarî vekillerin veya diğer tacir yardımcılarının, işletme sahibinin izni olmaksızın, işlet menin yaptığı türden işleri, kendi hesaplarına üçüncü kişilere yaptırmalan da, rekabet yasağının kap samına dahil edilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 455 inci maddesinin ikinci fıkrasın dan farklı olarak, işletme sahibinin, rekabet yasağına aykırı davranan ticarî temsilcilere, ticarî vekillere veya diğer tacir yardımcılarına karşı, aralarındaki hukukî ilişkiden doğan hakları saklı kalmak kaydıyla, kendisine tanınan seçimlik hakları kullanabileceği kabul edilmiştir. Ayrıca, işletme - 2 2 8 - sahibinin, rekabet yasağına aykırı davranan ticarî temsilcilere, ticarî vekillere veya diğer tacir yardım cılarına karşı, onlar tarafından kendi hesaplarına yapılan veya üçüncü kişilere yaptırılan işlerin ken di hesabına yapılmış sayılmasını istemesi durumunda, bu işler dolayısıyla aldıkları ücretin kendisine verilmesini veya aynı işlerden doğan alacağın devredilmesini isteyebileceği belirtilmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.