TBK Madde 559C. Geri alma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, havale edenin havale alıcısına verdiği yetkiyi geri alma hakkını, bu hakkın alıcının yararına bulunduğu hâli ve havale ödeyicisinin havaleyi kabul etmesine kadar geri alma serbestisini düzenler. Ayrıca havale edenin iflasının, henüz kabul edilmemiş havaleyi kendiliğinden sona erdirdiğini hükme bağlar. Havale ilişkisinin tarafları ve havale alıcısının havale ödeyicisine karşı kazandığı haklar bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi her zaman geri alabilir. Ancak, havale alıcısının yararına, özellikle onun alacağını elde etmesi amacıyla verdiği yetkiyi geri alamaz.
Havale ödeyicisi, havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale eden, ona verdiği yetkiyi geri alabilir.
Havale edenin iflası hâlinde, henüz kabul edilmemiş olan havale kendiliğinden sona erer.
Bu maddedeki kavramlar
- Havale
- Havale alıcısının yararına verilmiş yetki
- Havale edenin iflası
- Havale ödeyicisinin kabul beyanı
- Yetkinin geri alınması
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
56 karar arasından seçildi- İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2020/427 · K. 2022/250 · T. 14.04.2022İlk dereceRet
Bilirkişi Hüseyin DENİZ(30360) tarafından düzenlenerek dosyaya sunulan 03/11/2021 tarihli rapor ile; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 559/2. maddesinde, havale ödeyicisinin (davalı
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Tuğla ticaretiyle uğraşan Tacir (A), tedarikçisi (B)’ye olan 50.000 TL borcunu ödemek amacıyla müşterisi olduğu (X) Bankası’na, (B)’nin hesabına bu meblağın gönderilmesi için bir havale talimatı vermiştir. Banka, talimatı sisteme girmiş ancak henüz (B)’ye herhangi bir bildirimde bulunmamış veya ödemeyi gerçekleştirmemiştir. Kısa bir süre sonra (A), (B)’ye olan borcunun aslında 30.000 TL olduğunu fark ederek (X) Bankası’na başvurmuş ve 50.000 TL’lik havale talimatını iptal etmek istediğini bildirmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde (A)'nın havaleyi geri alma talebinin hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Yargıtay içtihatları uyarınca havale, mevcut bir borcun ödenmesi karinesi teşkil ettiğinden, (A)'nın bu talimatı tek taraflı olarak geri alması havalenin temelindeki borç ilişkisini ihlal edeceği için mümkün değildir.
- B) (X) Bankası, (A)'nın talimatını kabul edip işleme aldığı anda (B) lehine bir ödeme yükümlülüğü altına girdiğinden, bu aşamadan sonra (A)'nın havaleyi geri alması hukuken mümkün değildir.
- C) Havale, havale alıcısı (B) tarafından kabul edilmedikçe veya (X) Bankası tarafından (B)’ye ödeme yapılmadıkça, havale eden (A) tarafından her zaman geri alınabilir.
- D) Havale ilişkisi, (A) ile (X) Bankası arasında kurulan bir vekalet sözleşmesi niteliğinde olduğundan, (A) vekaletten azil hakkını her zaman kullanabilir; ancak bankanın bu geri alma nedeniyle uğrayacağı menfi zararı karşılamakla yükümlüdür.
- E) Havale talimatı ile (A)’nın (X) Bankası nezdindeki alacağı (B)’ye geçtiğinden, bu işlem bir tür alacağın temliki sayılır ve (A)’nın artık bu alacak üzerinde tasarruf yetkisi kalmadığından havaleyi geri alması söz konusu olamaz.