TBK Madde 560D. Kıymetli evrak konusunda havale
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, kıymetli evraka bağlanmış bir alacak için hâmile ödenmesi amacıyla yapılan yazılı havalelerin hangi hükümlere tabi olacağını ve bu havalede havale ödeyicisi karşısında kimin havale alıcısı sayılacağını düzenler. Ayrıca havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişkiye özgü hakların kime ait olacağını belirler. Çek ve poliçe benzeri havaleler bakımından özel hükümlerin saklı kalacağını söyler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kıymetli evraka bağlanmış alacağın, hâmile ödenmesi amacıyla yapılan yazılı havaleler hakkında, bu bölüm hükümleri uygulanır. Bu durumda havale ödeyicisi karşısında her hamil, havale alıcısı sayılır. Buna karşılık, havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişkiye özgü haklar, sadece alacağı devreden ile devralan arasında doğmuş olur.
Çekler ve poliçe benzeri havaleler hakkındaki özel hükümler saklıdır.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 462 nci maddesini karşılamaktadır. Tasannın iki fıkradan oluşan 560 ıncı maddesinde, kıymetli evraka bağlanmış alacaklann havale si düzenlenmektedir. - 2 3 0 - 818 sayılı Borçlar Kanununun 462 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "D. Kıymetli evrak işlerinde havale" şeklindeki ibare, Tasarıda, "D. Kıymetli evrak konusunda havale" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 462 nci maddesinin son fıkrasında kullanılan "kambiyo senet lerine mümasil havaleler" şeklindeki ibare yerine, Tasarının 560 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında "poliçe benzeri havaleler" şeklindeki ibare kullanılmıştır. Gerçekten, emre muharrer senet ya da bono, çek ve poliçe gibi, kambiyo senedi niteliğinde olmakla birlikte, havalede görülen üçlü ilişki den yoksun bulunduğu için, fıkra hükmü, Tasarıda kullanılan "poliçe benzeri havaleler" şeklindeki ibare ile düzeltilmiştir. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur. ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM Saklama Sözleşmeleri 818 sayılı Borçlar Kanununun 463 üncü maddesiyle başlayan "On Dokuzuncu Bap / Vedia" şek lindeki üst başlık, Tasarıda "Ondördüncü Bölüm / Saklama Sözleşmeleri" şeklinde değiştirilmiştir. Ayrıca, 818 sayılı Borçlar Kanununun On dokuzuncu Babında kullanılan "ida; vedia" terimi, Tasarının Ondördüncü Bölümünde "saklama"; "müstevdi" terimi, "saklayan" ve "mudi" terimi ise, "saklatan" şeklinde ifade edilmiştir. Tasannın 561 ilâ 569 uncu maddelerinde, genel saklama sözleşmesinin hükümleri; 570 inci mad desinde, saklama sözleşmelerinin alt türleri olmak üzere, mislî şeylerin saklanması; 571 ilâ 575 inci maddelerinde, ardiyeciye bırakma ve 576 ilâ 580 inci maddelerinde ise, konaklama yeri, ahır, garaj ve otopark işletenlere bırakma düzenlenmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Havale alıcısı
- Havale ödeyicisi
- Hâmile ödenmesi amacıyla yapılan yazılı havale
- Havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişki
- Kıymetli evraka bağlanmış alacak
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.