TBK Madde 5772. Kıymetli eşya
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, işletenin (otel, pansiyon, ardiyeci gibi işletmelerde) konuklarından veya müşterilerinden getirilen kıymetli eşya, önemli miktarda para ve kıymetli evrak bakımından sorumluluğunu düzenler. Sorumluluğun kusura dayanan hâli ile işletenin bu şeyleri saklamak üzere almış veya almaktan kaçınmış olması hâlinde doğan kusursuz sorumluluk ayrılmıştır. Ayrıca konaklayanın kendi yanında tutması gereken eşya, para ve benzeri şeyler bakımından genel sorumluluk kuralının uygulanacağını belirtir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kıymetli eşya veya oldukça önemli miktarda para veya kıymetli evrak, işletene saklanması için bırakılmamışsa, işleten ancak kendisinin veya çalışanlarının kusuru hâlinde sorumlu olur.
İşleten, bunları saklamak üzere almış veya almaktan kaçınmışsa, eşyanın tam değerinden sorumludur.
Konaklayanın kendi yanında saklaması gereken eşya ile para ve benzeri şeyler hakkında, onun diğer eşyasına ilişkin sorumluluk kuralı uygulanır.
Bu maddedeki kavramlar
- İşleten
- Kusursuz sorumluluk
- Kıymetli eşya
- Önemli miktarda para
- Saklanmak üzere bırakma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Lüks bir otelde konaklayan sanat koleksiyoneri (A), yanında getirdiği ve manevi değeri yüksek olan antika bir saati, otelin bu iş için görevlendirdiği resepsiyon görevlisi (Ç)'ye, otelin ana kasasında muhafaza edilmek üzere teslim etmiştir. Birkaç gün sonra, otelin gelişmiş güvenlik sistemlerine rağmen kasanın kimliği belirsiz kişilerce soyulduğu ve saatin çalındığı anlaşılmıştır. Olayla ilgili başlatılan ceza soruşturmasında failler bulunamamış ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Otel işletmesi (İ), kendilerinin veya çalışanlarının hiçbir kusuru olmadığını, tüm özen yükümlülüklerini yerine getirdiklerini ve ceza soruşturmasının da bu durumu teyit ettiğini ileri sürerek sorumluluktan kaçınmak istemektedir. Bu durumda, otel işletmesi (İ)'nin sorumluluğuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre doğrudur?
- A) Otel işletmesi (İ), çalışan (Ç)'nin seçiminde ve denetiminde gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur; zira asıl sorumluluk adam çalıştıranın özen yükümlülüğüne dayanmaktadır.
- B) Ceza soruşturmasında herhangi bir kusur tespit edilememiş olması ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi, hukuk hâkimini bağlayacağından otel işletmesi (İ)'nin hukuki sorumluluğu da ortadan kalkar.
- C) Konaklama yeri işleten (İ), kendisine saklamak üzere teslim edilen eşyanın çalınmasından dolayı, olayın mücbir sebepten kaynaklandığını veya zararın konaklayanın kendi kusurundan ileri geldiğini ispat edemedikçe tam olarak sorumludur.
- D) (A)'nın, saati teslim ederken maddi değerini resmi olarak beyan edip kaydettirmemesi sebebiyle, otel işletmesi (İ)'nin sorumluluğu, konaklama ücretinin üç katı ile sınırlıdır.
- E) Otel işletmesi (İ)'nin sorumluluğunun doğması için, zarara uğrayan (A)'nın, otelin veya çalışanlarının hırsızlık olayında kusurlu olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.