TBK Madde 609I. Hakkın kullanılması
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, ömür boyu gelir sözleşmesinde gelirin ödeme aralığını ve ödeme biçimini, gelir süresinin ömre bağlanmış olmasında alacaklının ölümü halinde dönem borcunun akıbetini ve gelir borçlusunun iflası halinde gelir alacaklısının iflas masasına kayıt hakkını düzenler. Maddenin uygulandığı kişiler, ömür boyu gelir sözleşmesinin tarafları olan gelir borçlusu ile gelir alacaklısıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa ömür boyu gelir, her altı ayda bir ve peşin olarak ödenir.
Gelirin süresi ömrüne bağlanmış olan kişi, peşin ödeme öngörülen dönemin sona ermesinden önce ölse bile, o döneme ait gelirin tamamı gelir borçlusu tarafından borçlanılmış sayılır.
Gelir borçlusu iflas ederse, gelir alacaklısı, gelir borçlusunun yükümlü olduğu dönemsel gelirin elde edilebilmesi için ilgili sosyal güvenlik kurumunca ödenmesi gereken anaparaya denk düşen bir parayı iflas masasına kaydettirme hakkını elde eder.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 609 uncu maddesinde, gelir alacaklısının sözleşmeden doğan hakkını kullanması düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "III. Alacaklının haklan / 1 . Hakkın kullanılması" şeklindeki ibare, Tasarıda "C. Gelir alacaklısının hakları /1. Hakkın kullanılması" şeklinde değiştirilmiştir. Maddenin son fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesinin son fıkrasında kullanılan "muteber bir irat sandığında" şeklindeki ibare yerine, "ilgili sosyal güvenlik kurumunca" şeklindeki ibare kullanılmıştır. Aynı fıkrada, 818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesinin son fıkrasında kullanılan "müflisin mükellef bulunduğu irat borcuna muadil bir irat tesisi için iktiza eden resülmale müsavi bir resülmal talep ederek hakkını istihsal edebilir" şeklindeki ibare, "gelir borçlusunun yükümlü olduğu dönemsel gelirin elde edilebilmesi için ilgili sosyal güvenlik kuru munca ödenmesi gereken anaparaya denk düşen bir parayı iflâs masasına kaydettirme hakkını elde eder." şeklinde ifade edilmiştir. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Peşin ödeme
- Anapara karşılığı tutar
- Gelir borçlusu ve gelir alacaklısı
- Ömür boyu gelir
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.