TBK Madde 65I. Hakkaniyet sorumluluğu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, ayırt etme gücünden sürekli yoksun kişilerin verdiği zararlardan hakkaniyet gerektiriyorsa sorumlu tutulmasına ilişkin kusursuz sorumluluk halini düzenler; hâkimin bu yönde takdir yetkisini ve hükmün tam ya da kısmi tazminat biçimini kapsar. Madde, ayırt etme gücünü geçici olarak kaybedenlerin sorumluluğunu düzenlemez (m.59).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Hakkaniyet gerektiriyorsa; hâkim, ayırt etme gücü bulunmayan kişinin verdiği zararın, tamamen veya kısmen giderilmesine karar verir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 54 üncü maddesini kısmen karşılayan "B. Kusursuz sorumluluk /1. Hakkaniyet sorumluluğu" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının iki fıkradan oluşan 64 üncü maddesinde, kusursuz sorumluluk hâllerinden biri olan hakkaniyet sorumluluğu düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 54 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "B. Temyiz Kudretini Haiz Olmayanların Mesuliyeti" ibaresi, Tasarının 64 üncü maddesinde "B. Kusursuz so rumluluk /1. Hakkaniyet sorumluluğu" şeklinde değiştirilmiştir. - 5 1 - 818 sayılı Borçlar Kanununun 41 inci ve devamındaki maddelerinde de kusura dayanan so rumluluk (haksız fiil sorumluluğu) yanında kusursuz sorumluluk düzenlendiği hâlde, "kusursuz so rumluluk" kenar başlığı kullanılmamıştır. Tasannın 64 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "B. Kusursuz sorumluluk" ibaresiyle, bu sistematik eksiklik giderilmektedir. Maddenin birinci fıkrasında, taraflann ekonomik durumlan göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gerektiriyorsa, hâkimin, zarar verenin kusuru olmasa bile, sebep olduğu zarann uygun şekilde giderilme sine karar verebileceği öngörülmektedir. Böylece, 818 sayılı Borçlar Kanununun 54 üncü maddesinde sadece ayırt etme gücünden yoksun olanların (yani kusurlu olmaları söz konusu edilemeyecek kişi lerin) hakkaniyet sorumluluğuna tâbi oldukları şeklindeki düzenlemenin kapsamı genişletilmiştir. Ayırt etme gücüne sahip olmakla birlikte kusuru olmaksızın başkalarına zarar verenlerin de, hakkaniyet gerektiriyorsa sorumlu tutulmaları zorunlu görülmüştür. Aynı maddenin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasını karşılamaktadır. Ayırt etme gücü olmayanların verdikleri zararlar için de, Tasarının hakkaniyet so rumluluğuna ilişkin 64 üncü maddesinin ilk fıkrasının uygulanacağı belirtilmiştir. Buna karşılık, ayırt etme gücünün geçici olarak kaybedildiği sırada verilen zararlardan sorumluluğa ilişkin 818 sayılı Borçlar Kanununun 54 üncü maddesinin ikinci fıkrası, Tasarının 58 inci maddesinde, "4. Ayırt etme gücünün geçici kaybı" başlığı altında, ayrıca düzenlendiği için, bu maddeye alınmamıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Ayırt etme gücü
- Hakkaniyet
- Kusursuz sorumluluk
- Hakkaniyet sorumluluğu
- Tamamen veya kısmen giderilme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
19 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1258 · K. 2025/2597 · T. 05.05.2025Daire kararıBozma
Çünkü temyiz kudretleri yoksa, zarar veren aile üyeleri ancak hakkaniyet gereğince sorumlu tutulabilirler (6098 sayılı Kanun'un 65. maddesi).
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2013/24785 · K. 2014/20310 · T. 23.10.2014Daire kararıBozma
818 sayılı Borçlar Kanunun 54. maddesine (6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 65. maddesi) göre: "Hakkaniyet iktiza ediyorsa hakim, temyiz kudretini haiz olmayan kimseyi ika ettiği zararın tamamen yahut kısmen tazminine mahkum eder."
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Kusursuz Sorumluluk HalleriBorclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 13:49
- Ayırt Etme Gücü Bulunmayanın SorumluluğuBorclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 18:42
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, ayırt etme gücü bulunmayanların haksız fiil sorumluluğu ile ilgili temel kural nedir?
- A) Ayırt etme gücü bulunmayanlar, verdikleri zarardan her zaman tam kusurlu sayılırlar.
- B) Ayırt etme gücü bulunmayanlar, kusurlu olarak nitelendirilemezler ve kural olarak sorumlu tutulamazlar.
- C) Ayırt etme gücü bulunmayanlar, sadece kastla verdikleri zararlardan sorumludurlar.
- D) Ayırt etme gücü bulunmayanların sorumluluğu, yasal temsilcilerinin maddi durumuna bağlıdır.
- E) Ayırt etme gücü bulunmayanlar, sadece malvarlığına verdikleri zararlardan sorumludur.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl