TBK Madde 66II. Özen sorumluluğu — 1. Adam çalıştıranın sorumluluğu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, adam çalıştıranın çalışanın kendisine verilen işin yapılması sırasında üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı sorumluluğunu düzenler. Sorumluluğun kurtuluş kanıtına bağlanan özen sorumluluğu (birinci ve ikinci fıkra), işletme çalışma düzenine dayanan sorumluluk (üçüncü fıkra) ve adam çalıştıranın çalışana rücu hakkı (dördüncü fıkra) ile sınırlıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.
Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz.
Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür.
Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir.
2.Hayvan bulunduranın sorumluluğu
a. Giderim yükümlülüğü
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 55 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının dört fıkradan oluşan 65 inci maddesinde, adam çalıştıranın sorumluluğu düzenlen mektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 55 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "C. İstihdam eden lerin mesuliyeti" ibaresi, Tasarıda "II. Özen sorumluluğu / 1. Adam çalıştıranın sorumluluğu" şek line dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 55 inci maddesinde kullanılan "istihdam eden" şeklindeki ibare yerine, Tasarıda "adam çalıştıran"; "maiyetinde istihdam ettiği kimseler ve amele" şeklindeki ibare yerine de, "çalışan" terimi kullanılmıştır. Kusursuz sorumluluk türlerinden biri olan olağan sebep sorumluluğuna ilişkin 818 sayılı Borçlar Kanununun 55 inci maddesi iki fıkra, Tasarının 65 inci maddesi ise, dört fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Gözetimleri altındaki kişiler üzerinde, objektif özen gösterme borcuna aykırılıktan doğan so rumluluğa ilişkin Tasarının 65 inci maddesinin ikinci fıkrasında da, 818 sayılı Borçlar Kanununda olduğu gibi, sorumluluktan kurtuluş kanıtına yer verilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 55 inci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde, ayrı bir kurtuluş kanıtı olarak düzenlenmiş görünen "yahut bu dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile zarann vukuuna mâni olamayacağını ispat ederse mesul olmaz." şeklindeki hüküm, nedensellik bağının kesilmesi ile ilgili olduğu göz önünde tutularak, madde metnine alınmamıştır. 818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen üçüncü fıkrasında ise, sahibi olduğu işletmede adam çalıştıranın, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat ede mezse, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlü olduğu öngörülmüştür. Böylece, işletmesinde zararın doğmasını önlemeye elverişli bir çalışma düzeni kur duğunu ispat edemeyen adam çalıştıranların, Tasarının 65 inci maddesinin ikinci fıkrasından yarar lanamayacakları kabul edilmiş olmaktadır. Bu yeni düzenleme, uygulama ve öğretide savunulan görüşü yansıtmış olmaktadır. - 5 2 - Maddenin son fıkrasında, çalıştıranın zararı vermiş olan çalışana rücu hakkı düzenlenmektedir. An cak, rücu hakkının kapsamı zaran vermiş olan çalışanın bizzat sorumlu tutulacağı miktarla sınırlandınlmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Çalışan
- Kurtuluş kanıtı
- Rücu hakkı
- Adam çalıştıran
- İşletme çalışma düzeni
- İşlevsel bağlılık
- Özen sorumluluğu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
239 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/70 · K. 2025/1516 · T. 11.03.2025Daire kararıOnama
özel mevzuata göre kurulan ve kendilerine alanlarında çeşitli imtiyazlar tanınan bankaların, mudilerini ve 3.kişileri sahteciliklere karşı özenle koruyucu önlemler almak zorunda oldukları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 66.maddesi gereğince çalıştırdıkları kimselerin 3.kişilere verdikleri zararlardan ayrıca sorumlu oldukları tartışmasız olup; somut olay bakımından, davacının zarara uğramasına sebebiyet veren çeklerin,
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2021/8074 · K. 2021/11561 · T. 05.10.2021Daire kararıBozma
Öte yandan Borçlar Kanunu 55. ve Türk Borçlar Kanunun 66. maddeleri gereğince de “Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.” Hal böyle olunca davalı işverenin 2918 sayılı Yasanın 85. ve 6098 sayılı Yasanın 66. maddeleri gereğince, gerek işleten ve gerekse adam çalıştıran olarak kusuru bulunmasa bile tazminat alacaklarından sorumluluğunun bulunacağı açıktır.
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/3996 · K. 2025/5980 · T. 08.12.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
İş sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmede; iş sahibine yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış olması halinde, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi kurulmuş olacağından iş sahibinin 6098 sayılı Kanunun 66. maddesi gereğince "adam çalıştıran” sıfatıyla zarardan sorumlu tutulması gerektiği ve sorumluluk türünün de müteselsil (zincirleme) sorumluluk olacağı kuşkusuzdur (Dairemizin 05.10.2017 tarihli ve 2016/7621 E., 2017/13439 K. sayılı ilamı da aynı yöndedir.).
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Kusursuz Sorumluluk HalleriBorclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 13:49
- Adam Çalıştıranın SorumluluğuBorclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 13:56
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, adam çalıştıranın sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Adam çalıştıran, çalışanın özel hayatında başkalarına verdiği zararlardan da sorumludur.
- B) Adam çalıştıranın sorumlu olması için, çalışan ile arasında mutlaka yazılı bir hizmet sözleşmesi bulunmalıdır.
- C) Adam çalıştıran, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz.
- D) Adam çalıştıranın sorumluluğu, bir kusur sorumluluğudur.
- E) Adam çalıştıran, çalışana rücu edebilmesi için onun ağır kusurlu olması şarttır.
Bu maddeyle ilgili 13 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl