TBK Madde 90I. Süreye bağlanmamış borç
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TBK m.90, borçların muacceliyet (ifa zamanı) kuralını düzenler. Taraflar ifa zamanını kararlaştırmamışsa ve hukuki ilişkinin özelliğinden de bir zaman çıkmıyorsa borcun doğumu anında muaccel olacağını, yani hemen ifa edilebileceğini belirler. Hüküm, sözleşmeden doğan borçlar ile sözleşme dışı borçlar bakımından uygulanır. Madde, süreli ifa, sürenin hesabı, tatil günü, erken ifa ve süre uzatımını düzenlemez; bunlar m.91-96 kapsamındadır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 74 üncü maddesini karşılamaktadır. Tasarının tek fıkradan oluşan 89 uncu maddesinde, süreye bağlanmamış borçta ifa zamanı düzeni enmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 74 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "C. İfanın Za manı / 1 . Muaccel borç" şeklindeki ibare, Tasarıda "C. İfa zamanı / 1 . Süreye bağlanmamış borç" şek linde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 74 üncü maddesinde kullanılan "Ecel meşrut olduğu veya işin mahiyetinden anlaşılmadıkça" şeklindeki ibare, Tasarıda "İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukukî ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça" şekline dönüştürülmüştür. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
57 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2025/25 · K. 2025/4463 · T. 24.06.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
davalı tarafça davacının iade faturası düzenlemeyerek faturaları kabul etmesi nedeniyle icra takibine konu tüm faturaların muacceliyet kesbettiği ileri sürülmüş ise de taraflar arasındaki satım ilişkisinde bedelin ödenmesi için bir süre belirlendiği görülmekle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 90. maddesine göre ifa zamanının taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğine anlaşılmadıkça her borcun doğumu anında muaccel olacağına ilişkin hükmün somut olayda uygulanma koşullarının bulunmadığı,
- 6. Hukuk Dairesi · E. 2015/9796 · K. 2016/5099 · T. 05.09.2016Daire kararıBozma
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 90. maddesi uyarınca ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki özelliğinden anlaşılmadıkça her borcun doğumu anında muaccel olacağı düzenlenmiştir.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi · E. 2022/507 · K. 2025/1703 · T. 18.12.2025İstinafRet
6098 Sayılı yasanın 90. maddesi uyarınca ifa zamanı taraflarca karşılaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borcun doğma anında muaccel olacağı, TBK 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarıyla temerrüte düşeceği, taraflar arasındaki sözleşmenin ödeme şartlarını düzenleyen 8. maddesinde ödemenin faturanın ibrazını müteakip 30 gün içinde yapılacağı kararlaştırılmış ise de, bu madde borçlunun temerrütü anlamına gelmeyip, alacağın muaccel olduğu anlamına geldiği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Grafik tasarımcısı (G), yeni kurulan bir teknoloji şirketi olan (Ş) için bir logo tasarlamış ve teslim etmiştir. Taraflar, ücret konusunda anlaşmış olsalar da ödemenin ne zaman yapılacağına dair sözleşmelerinde herhangi bir hükme yer vermemişlerdir. (G), logoyu teslim ettikten bir hafta sonra faturayı (Ş)'ye göndermiş ve ödeme talep etmiştir. Bu olayda, (Ş)'nin ücret ödeme borcunun muacceliyeti hakkında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Borç, alacaklı (G)’nin borçlu (Ş)’ye fatura göndererek yaptığı muacceliyet bildirimi ile istenebilir hâle gelir.
- B) Ticari hayatın gerekleri ve hukuki ilişkinin niteliği gereği, bu tür borçlar ancak fatura tebliğinden itibaren makul bir ödeme süresi sonunda muaccel olur.
- C) Taraflarca ifa zamanı kararlaştırılmadığından ve hukuki ilişkinin özelliğinden de aksine bir sonuç çıkmadığından, ücret borcu hizmetin ifa edilmesiyle birlikte doğduğu anda muaccel olur.
- D) Taraflar arasında ifa gününe ilişkin bir anlaşma bulunmadığından, ifa zamanının tespiti için hâkimin müdahalesi ve bir gün belirlemesi gerekir.
- E) Ücret borcunun muacceliyeti, ancak alacaklının borçluyu temerrüde düşürmek amacıyla yapacağı geçerli bir ihtardan sonra başlar.