HMK Madde 110Davaların yığılması
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, davacının aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürebilmesi olan davaların yığılmasının (objektif dava birleşmesinin) koşullarını düzenler. Taleplerin aynı yargı çeşidi içinde olması ve tümü bakımından ortak yetkili bir mahkemenin bulunmasını şart koşar. Kime uygulandığı bakımından, tek davalıya karşı birden fazla talep ileri süren davacı ile bu talepleri birlikte görecek mahkeme esas alınır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Davacı, aynı davalıya karşı olan, birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini, aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir. Bunun için, birlikte dava edilen taleplerin tamamının aynı yargı çeşidi içinde yer alması ve taleplerin tümü bakımından ortak yetkili bir mahkemenin bulunması şarttır.
Madde gerekçesi
Bu maddede, Türk hukuk uygulamasında son derece önemli bir yeri bulunan kümülatif dava yığılması Tasarıda benimsenen adıyla “davaların yığılması” kurumu düzenlenmiştir. Davacının, aynı davalıya karşı olan birbirinden bağımsız birden fazla talebini, aralarında bir derecelendirme ilişkisi yani aslîlik–ferîlik ilişkisi kurmadan aynı dava dilekçesinde ileri sürmesine davaların yığılması denir. Bu dava çeşidinde taleplerin tümü birbirinden bağımsız, eşdeğer ve aynı derecede öneme sahiptir. Her bir talep farklı edimlerin gerçekleştirilmesine yönelmiştir. Görünüşte tek dava, gerçekte ise talep sayısınca dava mevcuttur. Yine, görünüşte tek hüküm, gerçekte ise talep sayısınca hüküm mevcuttur. Mahkeme, taleplerin tümü hakkında ayrı ayrı karar vermek ve bunları hüküm fıkrasında göstermek zorundadır. Mahkemenin, taleplerin tümü hakkında tek ve aynı şekilde demet 387 / – 41 – karar verme zorunluluğu yoktur. Dava şartları, her bir talep bakımından ayrı ayrı belirlenir. Ayrıca, birlikte ileri sürülen talepler arasında hukukî veya ekonomik bir bağın bulunması da şart değildir. Davaların yığılmasının varlığı hâlinde, tek müşterek olan husus, delillerin ikâmesi ile tahkikat aşamasıdır. Sözü edilen kurum, son işaret edilen nokta sebebiyle usul ekonomisi ilkesinin gerçekleştirilmesine büyük ölçüde katkıda bulunur. Maddede ayrıca, davaların yığılmasının yani kümülatif dava yığılmasının koşullarının neler olduğu da gösterilmiştir. Buna göre, davaların yığılmasının yani kümülatif dava yığılmasının ortaya çıkabilmesi için varlığı gereken koşullar şunlardır: a) Davacının aynı davalıya karşı ileri sürebileceği birden fazla talep olacak, b) Birlikte ileri sürülen taleplerin tümü aynı yargı çeşidi içinde yer alacak, c) Talepler arasında bir aslîlik–ferîlik ilişkisi kurulmamış olacak, ç) Taleplerin tümü bakımından geçerlilik taşıyan bir ortak yetkili mahkeme bulunacak.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Davaların yığılması
- Asli talep
- Aslilik-ferilik ilişkisi
- Aynı yargı çeşidi
- Ortak yetkili mahkeme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
4.086 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/909 · K. 2024/6112 · T. 05.09.2024Daire kararıOnama
2021/3990 E., 2022/7671 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin tüm, davalı şirket vekilinin sair temyiz itirazlarını reddedilerek, davacı vekili tarafından hem ticaret unvanına tecavüz, hem de haksız rekabet iddiası yönünden taleplerde bulunduğu, bu taleplerinde 6100 sayılı Kanun'un 110 uncu maddesi gereğince davaların yığılması niteliğinde olduğu, davacının aynı davalıya karşı, birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini,
- 6. Hukuk Dairesi · E. 2025/1818 · K. 2025/4016 · T. 25.11.2025Daire kararıOnama
dava konusu taşınmazın değeri ile haciz alacağının değerinden hangisinin değeri daha az ise, az olan değer üzerinden feragat nedeniyle müvekkili şirket lehine diğer davalılardan ayrı olarak ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesine, davacının, her biri ayrı bir davaya konu olabilecek istemlerini tek bir dava içinde talep etmiş olması 6100 sayılı Kanun'un 110 uncu maddesi gereğince davaların yığılması niteliğinde olup, reddedilen istemlerin her biri için ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinden,
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/12604 · K. 2025/9774 · T. 26.06.2025Daire kararıOnama
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Davaların yığılması" başlıklı 110 uncu maddesinde; "Davacı, aynı davalıya karşı olan, birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini, aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Objektif dava birleşmesi (Davaların yığılması) kurumunun şartları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Davacının aynı davalıya karşı birden fazla talebi olması
- B) Taleplerin tamamının aynı yargı çeşidi içinde yer alması
- C) Talepler arasında aslilik-ferilik ilişkisi bulunması
- D) Taleplerin tümü bakımından ortak yetkili bir mahkemenin bulunması
- E) Taleplerin birbirinden bağımsız olması
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl