HMK Madde 140Ön inceleme duruşması

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 22.07.2020

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, yazılı yargılama usulünde dilekçe teatisinden sonra yapılan ön inceleme duruşmasının işleyişini düzenler. Bu kapsamda hâkimin dava şartları ve ilk itirazlar hakkında taraflarını dinlemesi, uyuşmazlık konularının tespiti, tarafların sulh ve arabuluculuğa teşviki, duruşma tutanağının düzenlenmesi, ön incelemenin tek duruşmada tamamlanması ve belge sunma ihtarına rağmen belgelerden vazgeçme sonucu yer alır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Hâkim, ön inceleme duruşmasında, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerekli görürse tarafları dinler; daha sonra, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder.

(2)Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları sulh ve arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki sonuçları hakkında aydınlatarak sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder; bu konuda sonuç alınacağı kanaatine varırsa, bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin eder.2

(3)Ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.

(4)Ön inceleme tek duruşmada tamamlanır. Zorunlu olan hâllerde bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin edilir.

(5)(Değişik:22/7/2020-7251/14 md.) 139 uncu madde uyarınca yapılan ihtara rağmen dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmayan veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan tarafın bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilir.

  1. 1.(madde başlığı)7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasına “sulhe” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya arabuluculuğa”, üçüncü fıkrasına “sulh” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya arabuluculuk” ibaresi eklenmiştir.
  2. 2.(2. fıkra)22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sulhe veya arabuluculuğa” ibaresi “sulh ve arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki sonuçları hakkında aydınlatarak sulhe veya arabuluculuğa” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(3)
  1. 22.07.20202. fıkra 22.07.2020 tarihinde 7251 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 22.07.20205. fıkra 22.07.2020 tarihinde 7251 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 07.06.2012bir ibaresi 07.06.2012 tarihinde 6325 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

368 karar arasından seçildi
  1. Büyük Genel Kurulu E.2022/2 K.2022/2 T.2022-01-26
    Büyük Genel KurulOnamaYerleşik içtihat
    Yukarıda açıklanan nedenlerle; dava dilekçesi ile birlikte belgelerin eklenmemesi hâlinde genel hükümler çerçevesinde hareket edilerek, dilekçeler aşaması tamamlanıp ön inceleme aşamasına geçilmesi, ön inceleme aşamasında yapılan ön inceleme duruşmasında HMK 140/5 maddesi gereğince davacıya süre verilmesi gereklidir.
  2. 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/2997 · K. 2025/3094 · T. 28.05.2025
    Daire kararıOnama
    belge ve delillerin dosyaya sunulmadığı, bu ihtarın davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu, her ne kadar Mahkemece ön inceleme duruşmasında, 6100 sayılı Kanunun 140/5 maddesi gereğince bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmemiş ise de, bu hususa ilişkin ara kararın 14.09.2022 tarihli celsede yerine getirildiği,
  3. 9. Hukuk Dairesi · E. 2020/3291 · K. 2020/10408 · T. 05.10.2020
    Daire kararıBozma
    Hal böyle iken, mahkemece 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 139 ve 140 madde hükümlerine aykırı olarak tarafların yokluğunda ön inceleme yapılıp, tahkikat aşamasına geçilmek suretiyle herhangi bir yargılama yapılmadan, uyuşmazlık konusu dönemin tamamı yönünden asıl işveren sıfatı ile ...

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Ön İnceleme Duruşması
    Medeni Usul Hukuku · 5 Yazılı Yargılama Usulü · 14:37
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Medeni Usul Hukuku

I. Duruşma dışında yapılan işlemlerin özeti II. Duruşmaya katılan tercümanın adı ve soyadı III. Tarafların ya da vekillerinin her oturumdaki imzası 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, yukarıdakilerden hangisi/hangileri duruşma tutanağında bulunması zorunlu unsurlardan değildir?

  1. A) Yalnız I
  2. B) Yalnız II
  3. C) Yalnız III
  4. D) I ve II
  5. E) II ve III

Bu maddeyle ilgili 14 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl