HMK Madde 246Tanığa soru kâğıdı gönderilmesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, hâkimin gerekli gördüğü hâllerde tanığın sözlü dinlenmesi yerine yazılı cevap vermesi için tanığa soru kâğıdı gönderilmesine karar verebilmesini düzenler. Yazılı cevabın hükme yeterli olup olmadığının takdiri ile yetersizlik hâlinde tanığın yeniden davet edilmesini kapsar. Tanık davetiyesinin içeriğini (m.244), davet usulünü (m.243), tanığın gelme yükümlülüğü ve yaptırımlarını (m.245), tanığın mahkemede dinlenme usulünü ve tanığa itirazı düzenlemez (m.256, m.255).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Hâkim gerekli görülen hâllerde, sözlü olarak dinlenmesi yerine, belirlenecek süre içinde cevaplarını yazılı olarak bildirmesi için tanığa soru kâğıdı gönderilmesine karar verebilir. Bu şekilde işlem yapılması, tanığın vereceği cevabın hükme yeterli olup olmadığı hususunu hâkimin takdir etmesine engel olamaz. Hâkim, verilen yazılı cevapların yetersiz olması hâlinde, tanığı dinlemek üzere davet edebilir.
Madde gerekçesi
“Tanığa soru kağıdı gönderilmesi” başlığını taşıyan bu madde esas itibarıyla 1086 sayılı Kanunun 256 ncı maddesinin günümüz Türkçesiyle ifade edilmiş biçimidir. Bu hükümde, “müstesna hâller” yerine “gerekli görülen hâller” denmek suretiyle mahkemeye daha açık ve geniş bir takdir hakkı tanınmış olmasının yanı sıra, yine bu takdir hakkının ifadesi olarak tarafların rızası aranmaksızın mahkemece kendiliğinden buna karar vermesine olanak tanınmıştır. Mahkeme, bu konudaki takdirini özel durumlara göre gayet ölçülü kullanmalıdır. Tanığın mahkeme huzurunda dinlenilmesinin yüz yüzelik ilkesinin bir sonucu olduğu, soru kağıdının gönderilmesinin ise çok istisnaî durum olacağı gözetilmelidir. Zaman, uzaklık, gider konuları, tanığın dış ülkede bulunması, mahkeme önünde dinlenmesi için zorunluluk bulunmaması, tanığın yazı ile cevap verebilecek bir kimse olması gibi hususlar, takdirin kullanılmasında birer ölçü olabilir. Maddede yer alan üçüncü cümle yeni bir hüküm olup, hâkimin, tanığın verdiği yazılı cevapları yetersiz bulması hâlinde, tanığın dinlenmesi için mahkemeye davet edebilmesine imkân verilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Tanığa soru kâğıdı
- Yazılı cevabın hükme yeterliliği
- Yetersizlik hâli
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
14 karar arasından seçildi- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/9052 · K. 2025/9946 · T. 16.12.2025Daire kararıBozma
emsal ücrete ilişkin bildirilen kurumlara müzekkere yazıldığı, Kuveyt Özel Sektör İş Kanunu'nun Türkçe tercümesinin davalı vekili tarafından dosyaya sunulduğu, davacı tanıkların dinlendiği, yurt dışında bulunduğu belirtilen davalı tanıklarının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 246. maddesi uyarınca soru kâğıdı gönderilmesi suretiyle beyanlarının alındığı, tarafların imzaladıkları sözleşme ile bir hukuk seçimi anlaşması yaptıkları,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Hâkimin tanığa "soru kağıdı" göndererek yazılı cevap istemesi hangi durumda mümkündür?
- A) Tanığın okuma yazma bilmemesi halinde.
- B) Gerekli görülen hallerde, sözlü dinleme yerine.
- C) Tanığın devlet sırrı niteliğinde bilgiye sahip olması halinde.
- D) Tarafların anlaşması halinde.
- E) Sadece tanığın yurt dışında olması halinde.