HMK Madde 352Ön inceleme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
HMK m.352, istinaf aşamasında bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin dosya üzerinden yaptığı ön incelemeyi ve bu inceleme sonunda verilecek kararları düzenler. Düzenlenen haller; incelemenin başka bir daireye ya da bölge adliye mahkemesine ait olması, kararın kesin olması, başvurunun süresinde yapılmaması, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi ile başvuru sebeplerinin ve gerekçesinin hiç gösterilmemesidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 20/7/2017-7035/28 md.)
(1)Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda aşağıdaki durumlardan birinin tespiti hâlinde öncelikle gerekli karar verilir:
a)İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması
b)Kararın kesin olması
c)Başvurunun süresi içinde yapılmaması
ç)Başvuru şartlarının yerine getirilmemesi
d)Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi
(2)Ön inceleme heyetçe veya görevlendirilecek bir üye tarafından yapılır ve ön inceleme sonunda karar heyetçe verilir.
(3)Eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosya incelemeye alınır.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine, dosya üzerinde yapılacak bir ön inceleme ile kolaylıkla tespit edilebilecek bazı temel hususların eksikliği hâlinde, davanın süratle sonuçlandırılması için, gerekli kararı derhal vermesine olanak tanınmak istenmiştir. Dosyanın incelenmesinin başka bir dairenin iş alanına girmesi, ilk derece mahkeme kararının kesin olması, istinaf yoluna başvurunun süresi içinde yapılmamış olması ve asgarî başvuru şartlarının yerine getirilmemesi, örneğin başvuru dilekçesinin başvurulan kararı yeteri kadar belli edecek kayıtları taşımaması hâlleri zaten açıklanmaya muhtaç değildir. Kaldı ki bu hâllerden bir kısmında, örneğin başvurunun yasal süre geçtikten sonra yapılması veya kesin olan bir ilk derece mahkemesi kararına ilişkin olması durumunda, bunu ilk derece mahkemesi de 350 nci madde hükmü uyarınca göz önüne demet 387 / – 104 – alarak başvuru dilekçesini reddedebilecektir. Ancak, ilk derece mahkemesinde bu durum gözden kaçırılmışsa, bölge adliye mahkemesinde gözetilecektir. Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin başvuru dilekçesinde hiç gösterilmemiş olması hâlinde ise, bölge adliye mahkemesi 359 uncu maddesinin ikinci cümlesi uyarınca sadece kamu düzeni yönünden bir inceleme yapıp gerekli kararı bu incelemenin sonucuna göre hemen verecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Değişiklik geçmişi(1)
- 20.07.2017maddenin tamamı 20.07.2017 tarihinde 7035 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- İş bölümü
- Kesin karar
- Ön inceleme
- Başvuru sebepleri ve gerekçesi
- Kamu düzeni incelemesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
25.221 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2025/221 K.2025/387 T.2025-06-25Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
37. Kıyas yoluyla temyizde de uygulanması gereken HMK'nın “Ön inceleme” başlıklı 352. maddesinde Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak ön inceleme sonucunda incelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması, kararın kesin olması, başvurunun süresi içinde yapılmaması, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi ve başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi söz konusu olduğunda gerekli kararın verileceği belirtilmiştir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2022/1209 K.2023/851 T.2023-09-27Hukuk Genel KuruluBozma
Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341/2 ve 352/1 inci maddeleri gereğince reddine karar verilmiştir.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/7329 · K. 2025/15655 · T. 18.11.2025Daire kararıOnama
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 352. maddesi gereğince süre yönünden reddine,." karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- İstinaf Başvurusu Ön İncelemesiMedeni Usul Hukuku · 8 Kanun Yolları · 12:12
Bu maddeye özel soru
Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesi, dosya üzerinde yaptığı ön incelemede aşağıdakilerden hangisini incelemez?
- A) Kararın kesin olup olmadığını.
- B) Başvurunun süresinde olup olmadığını.
- C) Başvuru sebeplerinin haklı olup olmadığını.
- D) Başvuru şartlarının yerine getirilip getirilmediğini.
- E) Başvuru sebep ve gerekçelerinin gösterilip gösterilmediğini.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl