HMK Madde 353Duruşma yapılmadan verilecek kararlar

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 22.07.2020

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, istinaf incelemesinde ön inceleme sonucunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşıldığında bölge adliye mahkemesinin duruşma yapmadan vereceği kararları düzenler. Birinci fıkranın (a) bendi, kararın kaldırılarak dosyanın yeniden görülmek üzere gönderilmesini gerektiren usul eksikliklerini; (b) bendi ise esasın incelenerek başvurunun esastan reddini, kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesini ya da eksikliğin duruşmasız tamamlanmasını öngörür.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;

a)Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:

1)Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.

2)İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.

3)Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması (…)

4)Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.

5)Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, (…) karar verilmiş olması.

6)(Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması.

b)Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak;

1)İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine,

2)Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında,

3)Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında,2

duruşma yapılmadan karar verilir.

  1. 1.(madde başlığı)20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan “veyahut mahkemenin bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi dışında kalması” ibaresi ile bendin (5) numaralı alt bendinde yer alan “, merci tayinine” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  2. 2.22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle, bu alt bende “tamamlanmasından sonra” ibaresinden sonra gelmek üzere “başvurunun esastan reddine veya” ibaresi eklenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.

Maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, özellikle bazı önemli ve klâsik usul eksikliklerinin mevcudiyeti hâlinde bölge adliye mahkemesinin dosyayı duruşma yapmadan yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderme kararı verebileceği durumlar düzenlenmiştir. (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde, dava şartlarının genel olarak eksik bırakılması hâli de ilk derece mahkemesi hükmünün, esası incelemeden geri çevrilmesi için yeter görülmüş, 5236 sayılı Kanunla 1086 sayılı Kanuna 426/M maddesi olarak eklenen hüküm daha da genişletilmiştir. Birinci fıkranın (b) bendinde ise yargılamanın süratlendirilmesi düşüncesiyle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olması yahut kanuna uymayan hususun duruşma yapılmaksızın giderilmesine olanak bulunması veya karar esas yönünden doğru olmakla birlikte gerekçesinde hata edilmiş olması ya da yargılamadaki eksikliğin duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte bulunması hâlinde, bölge adliye mahkemesinin duruşma açmadan gereken kararı vermesi olanağı sağlanmaktadır. Bu haller, şeklî sebepler olup dar olarak anlaşılmalı, tereddüt halinde, adil yargılanma hakkı ihlalinin doğmaması için duruşma yapılması tercih edilmelidir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Değişiklik geçmişi(2)
  1. 22.07.20201. fıkra (6) bendi 22.07.2020 tarihinde 7251 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 20.07.2017bir ibaresi 20.07.2017 tarihinde 7035 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

42.823 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2024/114 K.2025/563 T.2025-09-24
    Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
    taşınmazın gerçek sahiplerinin arsa sahipleri olduğu, İlk Derece Mahkemesince davalı ... dışındaki davalılar açısından davanın kabulü yerine reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı ... lehine haciz bulunmadığından bu davalı açısından husumet yönünden red kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak davanın davalı ... açısından husumet nedeniyle reddine,
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2023/714 K.2025/293 T.2025-05-14
    Hukuk Genel KuruluBozma
    somut olaya ilişkin verilen ilk kararın Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama sonunda 6100 sayılı Kanun’un 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf konusu edilmeyerek kesinleşen kısımları hariç olmak üzere kaldırılmasına karar verildiği, karar ilâmında özetle davacının yemin deliline dayandığı gözetilerek gerekli işlemlerin yapılması gerektiğine işaret edildiği, istinaf sonrası yapılan yargılamada davacının yemin metnini sunduğu, davalı tarafın usule uygun şekilde yemin ettiği,
  3. 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/11162 · K. 2025/18068 · T. 25.12.2025
    Daire kararıOnama
    Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, yargılamada eksiklik bulunmamakla birlikte kanunun olaya uygulanmasında hata edilip yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmaması nedeniyle, duruşma yapılmadan davacılar vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile esas hakkında aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur. ..." gerekçesiyle;

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Duruşma Yapılmadan Verilecek Kararlar
    Medeni Usul Hukuku · 8 Kanun Yolları · 13:15
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Medeni Usul Hukuku

Aşağıdaki hallerden hangisinde Bölge Adliye Mahkemesi, duruşma yapmadan dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine (kaldırma ve gönderme) karar verir?

  1. A) Delillerin yanlış değerlendirilmesi.
  2. B) Davaya bakması yasak olan hakimin karar vermiş olması.
  3. C) Hukuki tavsifte hata yapılması.
  4. D) Kanunun olaya yanlış uygulanması.
  5. E) Tazminat miktarının yanlış hesaplanması.

Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl