HMK Madde 355İncelemenin kapsamı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

HMK m.355, istinaf incelemesinin kapsamını belirler. Kural olarak inceleme, istinaf dilekçesinde öne sürülen sebeplerle sınırlıdır. Bölge adliye mahkemesi, kamu düzenine aykırılık gördüğü hallerde bu sınıra bağlı kalmadan re'sen inceleme yapar. Madde, istinaf yoluna başvuran taraflar ve bölge adliye mahkemesi bakımından uygulanır. Madde, istinaf dilekçesinin içeriğini ve sebeplerin nasıl gösterileceğini düzenlemez (m.341 ve devamı).

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Bölge adliye mahkemesi, incelemesini istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapacaktır. Temyiz incelemesinden farklı olarak, bölge adliye mahkemesinde yapılacak incelemede tarafların ileri sürdüğü sebeplerle bağlı kalınmasının nedeni, bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesinin kararının kanuna aykırılığını tespit etmesi hâlinde, çoğu zaman yeniden yargılama yaparak yeni bir karar verebilmesidir. Tercih edilen istinaf sisteminde, ilk derecedeki yargılama tümüyle tekrarlanmamaktadır. Bu sebeple, istinaf sebepleri ile sınırlı tutulmuştur. Zira, istinaf incelemesi ilk derece mahkemesi kararını denetleyerek ondan sonra yapılan yargılama özelliği taşımaktadır. Bununla beraber, kamu düzenini ilgilendiren hususlarda bölge adliye mahkemesi istemle bağlı olmaksızın re’sen inceleme yapar. Örneğin, kamu düzenini ilgilendiren görev kuralına aykırılık bölge demet 387 / – 105 – adliye mahkemesince re’sen incelenir. Yine dava şartlarının var olup olmadığı bölge adliye mahkemesince re’sen araştırılır. Bunun gibi, re’sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu davalarda bölge adliye mahkemesi tarafların istemiyle bağlı olmaksızın ilk derece mahkemesinin kararını inceler.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(1)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

12.856 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2024/761 K.2025/638 T.2025-10-15
    Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    buna karşılık tanık delili dikkate alınarak kusur durumunun tespit edildiği, oysaki dayanılmayan delillerin kusur belirlemesine esas alınamayacağı, davacı kadın tarafından istinaf yoluna başvurulmak suretiyle kendisine yüklenen kusurlu davranışlar yönünden açıkça itiraz edildiği, bu durumda istinaf incelemesinin maddi hukuk ve usul hükümlerinin tamamını kapsayacağı, istinaf incelemesi yapılırken 6100 sayılı Kanun’un 355. maddesinin bozma kararındaki gibi dar yorumlanarak uygulanmasının hakkaniyete aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2023/410 K.2024/467 T.2024-09-25
    Hukuk Genel KuruluBozma
    Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2018 tarihli ve 2017/1484 Esas, 2018/41 Karar sayılı kararıyla; davalıların "tasarrufun iptali koşullarının oluşmadığına" yönelik istinaf itirazlarının esastan reddine, "Nispi ilam harcının nispet ve ölçüsüyle" ilgili istinaf itirazının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 inci maddesi uyarınca kabulüne, kararın kaldırılmasına ve hükmün 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b, 2 nci madde ve bendi uyarınca yeniden oluşturulması ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
  3. 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/4087 · K. 2025/14213 · T. 05.11.2025
    Daire kararıOnama
    2017/954 Karar sayılı kararları nazara alındığında, fark kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekiyor ise de 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi gereği, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf incelemesi kamu düzenine aykırılık dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • İstinaf İncelemesinin Kapsamı
    Medeni Usul Hukuku · 8 Kanun Yolları · 16:10
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

Bölge adliye mahkemesinin (BAM) istinaf incelemesinin kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını her durumda tüm yönleriyle (esas ve usul) baştan sona yeniden inceler.
  2. B) İnceleme, kural olarak istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
  3. C) Bölge adliye mahkemesi, dilekçede belirtilmese dahi her türlü usul hatasını kendiliğinden düzeltmek zorundadır.
  4. D) Kamu düzenine aykırılık halleri ancak taraflarca açıkça ileri sürülürse BAM tarafından dikkate alınabilir.
  5. E) Bölge adliye mahkemesi, kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetemez.

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl