HMK Madde 363Kanun yararına temyiz
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, ilk derece mahkemelerinin ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece sıfatıyla verdiği kararlardan, kanun yolu denetiminden geçmeden kesinleşmiş olanlara karşı kanun yararına temyiz yolunu düzenler. Ayrıca bozma kararının hukuki sonuçlarını ve bozma kararının Adalet Bakanlığınca Resmî Gazetede yayımlanmasını düzenler. Başvuru yetkisi Adalet Bakanlığı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tanınmıştır; taraflar bu yoldan başvuru yapamaz.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)(Değişik: 20/7/2017-7035/33 md.) İlk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla kesin olarak verdikleri kararlar ile yine bu sıfatla verdikleri ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.
(2)Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
(3)Bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça Resmî Gazetede yayımlanır.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
İlk derece mahkemelerinin ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin kesin olarak verdikleri kararlarla, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlara karşı, yürürlükteki hukuka aykırı oldukları ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir. Karar verilirken yürürlükteki hukukun yanlış uygulanması her an için söz konusu olabilir. Kanun yararına temyiz, yanlışlık tespit edilip daha sonra benzer işlemlerden kaçınmak için kabul edilen bir sistemdir. Yargıtay, yaptığı incelemede uygulamanın yanlış olduğu sonucuna ulaşırsa, kararı kanun yararına bozacaktır. Kanun yararına bozma istemi kabul edilir ve bozma kararı verilirse, bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmayacaktır. Yargıtayca bozma kararının Adalet Bakanlığına gönderileceği ve Bakanlıkça, uygulamanın yurdun her yerinde aynı doğrultuda yapılmasını sağlamak amacıyla kararın Resmî Gazetede yayımlanmasının sağlanması öngörülmüştür.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Değişiklik geçmişi(1)
- 20.07.20171. fıkra 20.07.2017 tarihinde 7035 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Kanun yararına bozma
- Kanun yararına temyiz
- Kesin karar
- Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin ilk derece sıfatıyla karar vermesi
- Kanun yolu denetiminden geçmeden kesinleşme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
392 karar arasından seçildi- 7. Hukuk Dairesi · E. 2025/2946 · K. 2025/3715 · T. 17.09.2025Daire kararıBozma
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363. maddesinin birinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.
- 6. Hukuk Dairesi · E. 2022/4835 · K. 2022/5639 · T. 06.12.2022Daire kararıRet
1. Asliye Hukuk Mahkemesince miktar itibariyle kesin olan 04.02.2021 tarih, 2018/654 Esas ve 2021/60 Karar sayılı karara karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz isteğinde bulunulmuştur.
- 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/6742 · K. 2022/7816 · T. 27.06.2022Daire kararı
Bilindiği üzere kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363. maddesi gereğince Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı veya ...
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen bir kararda hukuka aykırılık bulunduğunun tespit edilmesi halinde başvurulacak "Kanun Yararına Bozma" usulüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Bu yola başvurma yetkisi sadece sanık veya müdafiine aittir.
- B) Adalet Bakanlığı, kararda hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenirse Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak bozulmasını isteyebilir.
- C) Kanun yararına bozma kararına karşı yerel mahkemenin direnme hakkı vardır.
- D) Yargıtay’ın kanun yararına bozma kararı her durumda sanık aleyhine sonuç doğurur.
- E) Bu başvuru sonucunda Yargıtay sadece usul hatalarını düzeltebilir, ceza miktarını değiştiremez.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl