Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 383

20. Hukuk Dairesi, 2015/6012 E., 2015/8133 K.

orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varSinop Sulh Hukuk Mahkemesi

tam metni aç

Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın, davacının adının düzeltilmesi istemine ilişkin olmayıp, davacının adının değiştirilmesi istemini içerdiği, asliye hukuk mahkemelerinin ise yalnızca ad değiştirme davalarında görevli olduğu, 6100 sayılı Kanunun 382/2-a ve 383. maddeleri doğrultusunda bu tür davalara bakma görevinin sulh hukuk mahkemelerinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

20. Hukuk Dairesi 2015/6012 E. , 2015/8133 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Sinop Sulh Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 12/02/2015 NUMARASI : 2015/141-2015/160 Taraflar arasındaki isim tashihine ilişkin davada Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sinop Sulh Hukuk Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, davacının nüfus kaydında "İlknur" olan adının "Ceren" olacak şekilde düzeltilmesi istemine ilişkindir Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın, davacının adının düzeltilmesi istemine ilişkin olmayıp, davacının adının değiştirilmesi istemini içerdiği, asliye hukuk mahkemelerinin ise yalnızca ad değiştirme davalarında görevli olduğu, 6100 sayılı Kanunun 382/2-a ve 383. maddeleri doğrultusunda bu tür davalara bakma görevinin sulh hukuk mahkemelerinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ise, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinin 1/a bendi uyarınca görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu, bu hususta özel kanunda açık düzenleme bulunduğundan bahisle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur. İsmin değiştirilmesi istemi, 6100 sayılı HMK'nın 382/2-a-2 maddesinde çekişmesiz yargı işi olarak düzenlenmiştir. HMK 383. maddeye göre çekişmesiz yargı işinde görevli mahkeme aksine bir düzenleme olmadığı surette sulh hukuk mahkemesidir. 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 27. maddesi uyarınca, haklı bir sebebe dayanmak kaydıyla, adın değiştirilmesi hâkimden istenebilir. Diğer yandan 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinin 1/a bendinde, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının düzeltmeyi isteyen şahısların yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun b fıkrasında ise ad ve soyada ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Davacının talebinin çekişmesiz yargı kapsamında olmadığı, adı geçen Kanun maddeleri uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görüleceği Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25/12/2013 gün ve 2013/18 - 464 - 2013/1698 sayılı ilâmıyla da benimsenmiş olup; bu nedenle, 5490 sayılı Kanunun 36/1-a ve b maddesi kapsamında olan uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Sinop 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 01/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.

11. Hukuk Dairesi, 2012/10747 E., 2013/8360 K.

orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varSULH HUKUK MAHKEMESİ

tam metni aç

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 383. maddesinde, çekişmesiz yargı işleri ile ilgili olarak aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesinin görevli olacağı öngörülmüştür.

11. Hukuk Dairesi 2012/10747 E. , 2013/8360 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ Hasımsız olarak görülen davada ... ... .... Sulh Hukuk (Pendik .... Sulh Hukuk) Mahkemesi’nce verilen ....05.2012 tarih ve 2012/425-2012/685 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı taraf, kendisine ait ... adet çek yaprağının evinden çalındığını ileri sürerek, anılan çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, dava konusu çek yapraklarının boş olduğu ve ...'nın 692 vd. maddeleri hükmüne göre çek vasfını taşımadıklarından haklarında iptal kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı temyiz etmiştir. İstem, kambiyo senedinin zayii nedeniyle iptaline ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 383. maddesinde, çekişmesiz yargı işleri ile ilgili olarak aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesinin görevli olacağı öngörülmüştür. Yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (...)'nın .... maddesine göre Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan ... hukuk davaları ticari dava sayılır. Yine aynı Kanun'un .../.... maddesi uyarınca bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve ...'nın .... maddesinde ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılır. Bu nedenle ...'nın 669 ve devamı maddelerinde düzenlenen kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptaline ilişkin davalarda HMK'nın 383. maddesinde öngörülen aksine düzenleme bulunduğundan sulh hukuk mahkemeleri değil ticaret mahkemeleri görevlidir. Kaldı ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/.... maddesinde de bu tür işlerde ticaret mahkemelerinin görevli olacağı öngörülmüştür. Bu da yasa koyucunun iradesinin bu tür işlerde ticaret mahkemelerinin görevli olması gerektiği yolunda olduğunu göstermektedir. Açıklanan bu nedenle, istemle ilgili işe bakma görevi asliye ticaret mahkemelerine ait olmasına rağmen mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz isteminin kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ....04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

20. Hukuk Dairesi, 2016/14668 E., 2017/665 K.

orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varAsliye Hukuk Mahkemesi

tam metni aç

maddesinde sayılan ölçütlere göre çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32/k maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 383. maddesi gereğince de derneğin defter ve belgeleri için zayi belgesi verilmesi hususunda hangi mahkemenin görevli olduğuna ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.

20. Hukuk Dairesi 2016/14668 E. , 2017/665 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki davada ... Sulh Hukuk ve .... 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. ... Sulh Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın TTK'nın 82. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince ise dernek defterlerinin kaybolması halinde görevli mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından, HMK'nın 382. maddesi uyarınca davaya bakmakla sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32/k maddesinde "Tutulması zorunlu olan defter ve belgelerin, gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartıyla elde olmayan bir nedenle okunamayacak hale gelmesi veya kaybolması halinde, öğrenme tarihinden itibaren onbeş gün içinde dernek merkezinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesine zayi belgesi almak için başvurmayan veya bu belgeyi denetim sırasında ibraz edemeyenler üç aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılacağı" açıklanmıştır. Anılan kanunda genel zayi belgesinin alınması konusunda hangi mahkemenin görevli olduğu gösterilmemiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 382. maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı Kanunun 383. maddesinde de çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir. Maddede çekişmesiz yargı işlerinin neler olduğu önce genel çerçevesi belirlenerek daha sonra da mümkün olduğunca sayılarak belirtilmiştir. Somut olayda, davacı ... tarafından tutulan 19.01.2010 tarih ve 50 sayılı karar defterinin kaybolduğunu ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiş olup, zayi belgesi istemine ilişkin uyuşmazlık, 6100 sayılı Kanunun 382/2-e maddesinde sayılmamakla birlikte, Kanunun 382/1. maddesinde sayılan ölçütlere göre çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32/k maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 383. maddesi gereğince de derneğin defter ve belgeleri için zayi belgesi verilmesi hususunda hangi mahkemenin görevli olduğuna ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 31/01/2017 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

20. Hukuk Dairesi, 2016/12899 E., 2017/61 K.

orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varSulh Hukuk Mahkemesi

tam metni aç

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 383. maddesine göre de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemeleridir.

20. Hukuk Dairesi 2016/12899 E. , 2017/61 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki davada ... 16. Asliye Hukuk ve ... 7. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, ... ve...'in ölümün tespiti istemine ilişkindir. ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Davanın hasımsız açıldığından çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, davaya bakma görevinin sulh hukuk mahkemesine ait bulunduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesi ise ölümün tespitine ilişkin davalarında 1587 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanuna göre asliye hukuk mahkemesinde görülen nüfus davalarından olduğu, davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait bulunduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382/1. maddesinde; “Çekişmesiz yargı, hukukun mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır” hükmüne yer verilmiştir. Bu ölçütler ise ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan haller, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı haller ve hakimin re’sen harekete geçtiği haller olarak ifade edilmiştir. 382. maddenin 2-ç/1 fıkrasında “Taşınmaz üzerinde taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek düzeltmelerin yapılması” çekişmesiz yargı işi sayılmıştır. Bilindiği üzere tespit davaları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382. maddesinde belirtilen çekişmesiz yargı işlerindendir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 383. maddesine göre de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemeleridir. Somut olayda davacı vekili; müvekkili ile birlikte mirasçısı olan....'in mirasçısının tespiti için dava açtığını, dava sırasında ...'nın kardeşi ... ve yine kardeşi .. ...'in eşi ... ... kaydının kapatıldığı, ölüm kaydının Şişli Nüfus Müdürlüğüne bildirildiğini, böylece idare tarafından kişinin ölmüş olduğunun bilindiği, ancak belge olmadığından tescil edilemediği, kendisini uzaktan tanıyanlarca kişinin öldüğü duyumunun alındığı, ... ve....'in ölümünün tespit ve tesciline karar verilmesi talep ve dava etmiş olduğunun tespiti istemiyle hasımsız dava açılmıştır, bu itibarla, çekişmesiz yargı işi olan tespit talebinde sulh hukuk mahkemeleri görevlidir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 16/01/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 383

Madde Metni

Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları

Diğer kararlar (4)

Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var!