HMK Madde 399Tazminat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, lehine ihtiyati tedbir kararı verilen tarafın haksız tedbir nedeniyle sorumluluğunu, bu sorumluluğa dayanan tazminat davasının yetkili ve görevli mahkemesini ve tazminat davasının zamanaşımı süresini düzenler. Sorumluluk, tedbir talebinin haksız olduğunun anlaşılması, tedbirin kendiliğinden kalkması ya da itiraz üzerine kaldırılması hallerine bağlanmıştır. Tazminat hakkı, tedbir nedeniyle zarar gören karşı taraf ile üçüncü kişilere tanınmıştır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf, ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür.
(2)Haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır.
(3)Tazminat davası açma hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren, bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Madde gerekçesi
Maddede, haksız ihtiyatî tedbir kararlarına karşı, aleyhine tedbir kararı verilen ya da uygulanan kimselerin tazminat hakkı düzenlenmiştir. Birinci fıkrada, lehine tedbir kararı verilen kimse aleyhine tazminata karar verilebilmesi için, ya ihtiyatî tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğunun anlaşılması veya tedbirin gerekleri süresinde yerine getirilmediğinden kendiliğinden kalkması ya da tedbirin itiraz üzerine kaldırılmış olması gereklidir. Tazminat talebinde bulunacaklar ise tedbir kararının alınması ya da uygulanması sebebiyle zarar gören karşı taraf veya üçüncü kişilerdir. Ayrıca tedbir uygulanmamış olsa dahi, bu kişiler, tedbirin uygulanmaması ya da kaldırılması için teminat göstermişlerse tazminat talep edebilirler. Çünkü, bu durumda teminat göstermek suretiyle bir zarar ortaya çıkacaktır. İkinci fıkrada tazminat davasının görüleceği mahkeme belirtilmiştir. Asıl davayı karara bağlayan mahkeme, olaylara daha yakın ve onları daha kolay algılayacak durumda olduğu için incelemenin yalnızca o mahkemede yapılması daha uygun bulunmuş, tazminat davasının da bu mahkemede incelenmesi öngörülmüştür. Üçüncü fıkrada ise ihtiyatî tedbir alınmasından kaynaklanan tazminat davasının özellikleri dikkate alınarak, zamanaşımı süresinin açıkça ve diğer haksız fiillerden farklı olarak düzenlenmesi uygun bulunmuştur. Tazminat davası açma hakkı, bir yıllık süreye tâbi kılınmış ve bu süre hükmün kesinleşmesinden veya bir hüküm yoksa, ihtiyatî tedbir kararının kalkmasından itibaren başlatılmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Hükmün kesinleşmesi
- Kusursuz sorumluluk
- Tazminat davası
- Haksız ihtiyati tedbir
- Lehine tedbir kararı verilen taraf
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
150 karar arasından seçildi- 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/1250 · K. 2026/1303 · T. 10.02.2026Daire kararıOnama
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 399. maddesi uyarınca haksız ihtiyati tedbir nedeniyle aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen tarafın, bu tedbir kararından dolayı uğradığı zararını kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince karşı taraftan isteyebileceği, haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davasında tazminat koşullarının oluşabilmesi için,
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2021/19487 · K. 2021/5052 · T. 20.09.2021Daire kararıOnama
Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 399/2. maddesi gereğince haksız ihtiyati tedbir nedeniyle açılan tazminat davalarının esas hakkında karar veren mahkemede görüleceği, bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi · E. 2025/1993 · K. 2025/2547 · T. 25.06.2025İstinafGönderme
6100 sayılı yasanın 399. maddesi gereğince tazminat davasıdır.6100 sayılı yasanın 399. maddesine göre; (1) Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Haksız İhtiyati Tedbir Nedeniyle TazminatMedeni Usul Hukuku · 9 Çekişmesiz Yargı ve Geçici Hukuki Koruma Yolları · 22:59
Bu maddeye özel soru
Alacaklı Berk, borçlu Selin aleyhine mahkemeden bir ihtiyati haciz kararı almış ve Selin'in banka hesapları üzerine haciz uygulatmıştır. Selin, aslında böyle bir borcu olmadığını, Berk'in sunduğu belgelerin sahte olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir. Yapılan yargılama sonucunda mahkeme, ihtiyati haciz kararını haksız bularak kaldırmış ve Selin'in bu süreçte ticari itibarının zedelendiğine kanaat getirmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz ve haksız ihtiyati haciz tazminatı (İİK) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Borçlu Selin, ihtiyati haciz kararına karşı; mahkemenin yetkisine, ihtiyati haciz sebeplerine veya teminata karşı itiraz edebilir.
- B) İhtiyati haciz kararı haksız çıkan alacaklı Berk, borçlunun veya üçüncü kişilerin bu yüzden uğradıkları her türlü zararı tazminle yükümlüdür.
- C) Selin'in tazminat talep edebilmesi için alacaklı Berk'in kötüniyetli olduğunu (bilerek haksız takip yaptığını) ispat etmesi şarttır.
- D) Haksız ihtiyati haciz nedeniyle açılacak tazminat davasında görevli mahkeme genel mahkemelerdir (asliye hukuk/ticaret mahkemesi).
- E) Tazminat davası, ihtiyati haciz kararını veren mahkemede veya genel hükümlere göre yetkili mahkemede açılabilir.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl