HMK Madde 400Delil tespitinin istenebileceği hâller
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, taraflara görülmekte olan veya ileride açılacak bir davada delil tespiti talep etme hakkını tanır; bu talebin konusunu keşif, bilirkişi incelemesi ve tanık ifadesi alınması gibi işlemler oluşturur. Maddenin ikinci fıkrası, delil tespitinin istenebilmesi için aranan hukuki yararı ve bu yararın hangi hallerde var sayılacağını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir.
(2)Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır.
Madde gerekçesi
1086 sayılı Kanunun 368 ve 369 uncu maddelerindeki düzenlemeler, delil tespitinin istenebileceği hâllere ilişkin olduğundan her iki madde hükmü burada tek bir madde içinde ve iki ayrı fıkra hâlinde karşılanmaktadır. Getirilen hükmün eski düzenlemeden özü itibarıyla bir farklılığı bulunmamaktadır. Böylece hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileride toplanmasının daha zor olacağı durumlarda, hukukî yararı korumak amacıyla, delilin önceden toplanması hükme bağlanmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
48 karar arasından seçildi- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/306 · K. 2022/267 · T. 18.02.2022İstinafRet
Bunun gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 400/2. maddesi uyarınca delil tespiti talebinde bulunabilmek için hukuki yararının bulunması gerekeceği, tespit talep edenin tespitini talep ettikleri hususların yargılamanın tahkikat aşamasında tespitinin mümkün olduğu, bu delillerin kaybolmasının veya ileride açılacak davada ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağının iddia ve ispat edilememesi nedeni ile tespit talebinin reddine..." karar verilmiştir.
- Birinci Bölüm · E. 2020/20215 · T. 30.04.2024AYM bireysel başvuru
3. Mahkeme 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 400. maddesi uyarınca araçta kaza anında başvurucunun olduğuna dair tespit talebinin delil tespiti niteliğinde olmadığı, söz konusu talebin mahkemelerinin görev alanında bulunmadığı ve yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle itiraz yolu açık olmak üzere delil tespiti talebinin reddine karar vermiştir.
- Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2021/1156 · K. 2024/25 · T. 11.01.2024İlk dereceKısmen kabul/bozma
Ltd. Şti.'nin, gerçeği yansıtmayan iddialarla yaptırdığı delil tespitinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400 / 2 maddesi uyarınca; delil tespiti yapılması için öncelikle hukuki yararın varlığı gerektiğini, Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021 / 15 D. İş sayılı dosyası ile tespitten önce davacı ...
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Delil Tespitinin İstenmesiMedeni Usul Hukuku · 9 Çekişmesiz Yargı ve Geçici Hukuki Koruma Yolları · 23:47
Bu maddeye özel soru
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, delil tespiti kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Taraflar, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş bir vakıanın tespiti için başvurabilirler.
- B) İleride açılacak bir davada ileri sürülecek bir vakıanın tespiti için başvurulabilir.
- C) Delil tespiti istenebilmesi için kural olarak hukuki yararın varlığı gerekir.
- D) Mahkemece belirlenen tespit giderleri avans olarak ödenmedikçe talep reddedilir.
- E) Esas hakkında dava açıldıktan sonra delil tespiti yapan mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğu ilk itiraz olarak ileri sürülebilir.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl