Hukuki yarar nedir?

Davanın sonucunda taraflardan birinin kazanmasında ihbar edilen kişinin menfaatinin bulunmasıdır. Yarar, ihbar edilen kişinin hangi taraf yanında katılacağını belirler; ihbar eden tarafla sınırlı değildir.

Kısmi dava açan davacının, alacağın tümü yerine bir bölümü için dava açmakta korunmaya değer bir menfaatinin bulunmasıdır. Yargılama giderinden kaçınma gibi salt ekonomik bir yarar bu ölçütü karşılamaz; hukuki yarar dava şartıdır (m.114/1-h).

Temyiz eden tarafın kararın kaldırılmasıyla somut ve güncel bir kazanç elde edebileceği durumdur. Davada haklı çıkan taraf, hukuki yararı bulunmadıkça temyiz edemez.

Kararın ilgilinin hukuki durumunu doğrudan etkilemesi ve kararın kaldırılması ya da değiştirilmesiyle ilgilinin somut bir kazanç elde etmesidir. Yalnızca dolaylı ya da soyut bir menfaat hukuki yarar sayılmaz.

Delil tespiti talebinin dayanağı olan, talep edenin bu işlemi istemekte korunmaya değer menfaatidir. Kanunda açıkça öngörülen haller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimalinin varlığına bağlanmıştır.

Yeniden yargılamanın ihlali gidermek bakımından anlam taşıyıp taşımadığını gösteren ölçüttür. Bu yarar bulunmayan hâllerde yeniden yargılama yerine tazminat veya genel mahkemede dava yolu gösterilir.

Davalının, uyuşmazlığın kesin olarak çözümünde taşıdığı menfaattir. Davacı davasını geri aldığında, davalı bu yarara dayanarak itiraz edebilir ve davanın geri alınmasını engelleyebilir.

Tenfiz isteminde bulunma yetkisinin dayandığı ölçüttür. Kararın tenfizinden somut bir hukuki sonuç elde edecek kişi bu yetkiye sahiptir. Madde hukuki yararın kimlerde bulunduğunu saymaz; bu ölçüt somut olaya göre belirlenir.