Taraf sıfatı nedir?
Kısaca
Talebi yapabilmek için talep edenin, görülmekte olan veya ileride açacağı davada davacı ya da davalı olarak yer alacak kişi olması gerekir. Üçüncü kişi, bu yolla delil tespiti isteyemez.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.50 · Taraf ehliyeti
Davada davacı veya davalı olmanın, dava konusu sübjektif hakla ilgili olarak sahip olunan sıfattır. Taraf ehliyetinden farklı olarak kişiye değil, dava konusu hakka bağlıdır.
- HMK m.400 · Delil tespitinin istenebileceği hâller
Talebi yapabilmek için talep edenin, görülmekte olan veya ileride açacağı davada davacı ya da davalı olarak yer alacak kişi olması gerekir. Üçüncü kişi, bu yolla delil tespiti isteyemez.
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Adına Tescil Edilecek Taşınmaz Mallar Hakkında Kanun
- Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Adına Tescil Edilecek Taşınmaz Mallar Hakkında Kanun m.3 · İhtilaflı Taşınmaz Mallar
Davada davacı ya da davalı olarak yer alma yetkisidir. Maddeye göre bu sıfat, tescile konu taşınmazlara ilişkin adli ve idari davalarda Genel Müdürlüğe kanun gereği tanınmıştır.
Karıştırılan kavramlar
Taraf ehliyeti ile taraf sıfatı (husumet) arasındaki fark nedir?
Taraf ehliyeti kişinin davada taraf olabilme yeteneğidir ve kişilikle ilgilidir.
Taraf sıfatı, dava konusu sübjektif hakka ilişkin olup davanın doğru kişiler arasında açılıp açılmadığına bakar.
Taraf ehliyeti bulunan kişiye karşı yine de sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekebilir; bu durumda hakkın esasına girilemez.
Taraf sıfatı ile temsil ve takip yetkisi arasındaki fark nedir?
Taraf sıfatı, davanın tarafının kanun gereği Cumhurbaşkanlığı olmasıdır ve bir yetki verme işlemine bağlı değildir.
Temsil ve takip yetkisi, Cumhurbaşkanlığının bu davayı ilgili idare hukuk birimine devretmesi işlemidir ve yazılı yetkilendirme gerektirir.
Taraf sıfatı kendiliğinden geçer; takip yetkisi ancak verildiğinde birime geçer. Yetki verilmemişse dava Cumhurbaşkanlığı adına takip edilmeye devam eder.
Husumet ehliyeti ile taraf sıfatı arasındaki fark nedir?
Madde, Genel Müdürlüğün davada davalı olarak gösterilebilmesi yeteneğini doğrudan tanır.
Taraf sıfatı, davada gösterilen kişinin uyuşmazlık konusu ilişkideki gerçek karşı taraf olup olmadığına göre ayrıca değerlendirilir.
Genel Müdürlük husumet ehliyetine sahip olsa da her davada doğru kişi olarak davalı gösterilmiş sayılmaz; uyuşmazlığın Genel Müdürlükle ilgili olup olmadığı ayrıca incelenir.
Ayrım: ihbar edilen davada taraf sıfatı ile ihbar etkisi arasındaki fark nedir?
İhbar edilen gerçek veya tüzel kişi, ihbar edilen davada taraf sıfatını kazanamaz.
İhbar edilen kişi ihbar edilen davaya fer'i müdahil olarak katılırsa, sonraki rücu davasında fer'i müdahale etkisi uygulanır.
Taraf sıfatı kazanılamadığı için ihbar edilen kişi davada usul işlemi yapamaz; bağlayıcılık ancak ihbar etkisi veya fer'i müdahale etkisi yoluyla kurulur.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/747 E., 2023/1080 K., 15.11.2023İlgili madde: HMK m.50
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/920 E., 2023/806 K., 13.09.2023İlgili madde: HMK m.50
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.