Taraf ehliyeti nedir?

6 maddede geçiyor · 4 kanun

Diğer yazımlar: Tarafehliyeti

Kısaca

Taraf ehliyeti, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

TMK m.48 · hak ehliyeti: Bir davada taraf olabilme ehliyetidir.
HMK m.14 · şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki: Davada taraf olabilme yeteneğidir.
SMK m.158 · lisans alanın dava açması ve şartları: Lisans alanın, hak sahibinin dava hakkını kendi adına kullanabilmesi için sahip olması gereken dava yetkisidir.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

HMK m.14 · Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki
Davada taraf olabilme yeteneğidir. Şubenin tüzel kişiliği olmadığından, şubenin bulunduğu yerde açılan dava da merkeze karşı açılır.
HMK m.50 · Taraf ehliyeti
Hukuk davasında davacı veya davalı olabilme yeteneğidir. Medeni hukuktaki hak ehliyetinin usul hukukundaki karşılığı olarak kabul edilir ve bir dava şartı niteliğindedir.
HMK m.51 · Dava ehliyeti
Medeni haklardan yararlanma ehliyetine, yani hak ehliyetine bağlı olan ve davada taraf olabilme yeteneğidir. Dava ehliyetinden ayrıdır ve 50. maddede düzenlenir.

Türk Medeni Kanunu

TMK m.48 · B. Hak ehliyeti
Bir davada taraf olabilme ehliyetidir. Uygulamada hak ehliyeti ile birlikte belirlenir ve bu maddeye göre tüzel kişiler için de kabul edilir.

Sınai Mülkiyet Kanunu

SMK m.158 · Lisans alanın dava açması ve şartları
Lisans alanın, hak sahibinin dava hakkını kendi adına kullanabilmesi için sahip olması gereken dava yetkisidir. Bu yetki kanundan veya sözleşmeden doğabilir.

Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.50
Bir kişinin hak ve borçların sahibi olabilme yeteneğidir. Kamu tüzel kişisi olarak sayılan kurumların, kendi adlarına dava açabilmesi ve dava edilebilmesi bu kavram altında değerlendirilir.

Karıştırılan kavramlar

Taraf ehliyeti ile dava ehliyeti arasındaki fark nedir?

Taraf ehliyeti, medeni haklardan yararlanma ehliyetine dayanır ve kişinin yalnızca davada taraf olabilmesini belirler.

Dava ehliyeti, davayı bizzat açıp yürütebilme ehliyetidir ve fiil ehliyetine (medeni hakları kullanma ehliyetine) bağlıdır.

Hak ehliyeti olan ancak fiil ehliyeti bulunmayan kişi taraf olabilir, fakat davayı kanuni temsilcisi aracılığıyla yürütür.

HMK m.50

Taraf ehliyeti ile taraf sıfatı (husumet) arasındaki fark nedir?

Taraf ehliyeti kişinin davada taraf olabilme yeteneğidir ve kişilikle ilgilidir.

Taraf sıfatı, dava konusu sübjektif hakka ilişkin olup davanın doğru kişiler arasında açılıp açılmadığına bakar.

Taraf ehliyeti bulunan kişiye karşı yine de sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekebilir; bu durumda hakkın esasına girilemez.

HMK m.50

Dava ehliyeti ile taraf ehliyeti arasındaki fark nedir?

Dava ehliyeti, kişinin davayı bizzat ya da vekil aracılığıyla yürütebilme yeteneğidir ve medeni hakları kullanma ehliyetine bağlıdır.

Taraf ehliyeti, davada davacı veya davalı olabilme yeteneğidir ve medeni haklardan yararlanma ehliyetine bağlıdır.

Ayırt edici ölçüt, ehliyetin hak ehliyeti mi fiil ehliyeti mi olduğudur. Hak ehliyeti olan ama fiil ehliyeti bulunmayan kişi (örneğin küçük) taraf olabilir, ancak dava ehliyeti olmadığı için kanuni temsil gerekir.

HMK m.51

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar

Hukuk Genel Kurulu, 2022/747 E., 2023/1080 K., 15.11.2023
İlgili madde: HMK m.50, HMK m.51
Hukuk Genel Kurulu, 2022/920 E., 2023/806 K., 13.09.2023
İlgili madde: HMK m.50, TMK m.48
Hukuk Genel Kurulu, 2024/298 E., 2025/595 K., 01.10.2025
İlgili madde: HMK m.51

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.