Dava ehliyeti nedir?

6 maddede geçiyor

Kısaca

Bir kişinin davacı veya davalı sıfatıyla dava açabilmesi, aleyhine açılan davada savunma yapabilmesi ve usul ile esasa ilişkin işlemleri bizzat ya da vekil aracılığıyla yapabilmesi yeteneğidir. Medeni hukukta fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır.

Bağlam: HMK m.51

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.50 · Taraf ehliyeti

    Davayı bizzat açıp yürütebilme ehliyetidir ve fiil ehliyetine bağlıdır. Taraf ehliyetinin varlığı dava ehliyetinin varlığını kendiliğinden göstermez.

  • HMK m.51 · Dava ehliyeti

    Bir kişinin davacı veya davalı sıfatıyla dava açabilmesi, aleyhine açılan davada savunma yapabilmesi ve usul ile esasa ilişkin işlemleri bizzat ya da vekil aracılığıyla yapabilmesi yeteneğidir. Medeni hukukta fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır.

  • HMK m.52 · Davada kanuni temsil

    Davacı veya davalı sıfatıyla davada taraf olabilme yeteneğidir. Fiil ehliyeti olmayan gerçek kişinin dava ehliyeti de bulunmaz; bu nedenle kanuni temsil gerekir.

  • HMK m.53 · Dava takip yetkisi

    Davayı kendisi veya vekili aracılığıyla açma ve takip etme yeteneğidir. Davayı takip yetkisi kişinin ehliyetinden değil, dava konusu hakla ilişkisinden doğar; iki kavram birbirinden ayrıdır.

  • HMK m.71 · Genel olarak

    Bir kişinin kendi adına dava açabilme ve davada taraf olabilme niteliğidir. Madde, bu niteliğe sahip olan herkesin vekil yoluyla da davayı yürütebileceğini kabul eder; dava ehliyeti olmayanların davası kanuni temsilcileri eliyle yürür.

  • HMK m.72 · Davaya vekâlet hakkında uygulanacak hükümler

    Davacı veya davalı sıfatıyla dava açabilme ve takip edebilme yetkisidir. Madde bu ehliyeti olan herkes için vekil yoluyla dava açmayı mümkün kılar.

Karıştırılan kavramlar

Taraf ehliyeti ile dava ehliyeti arasındaki fark nedir?

Taraf ehliyeti, medeni haklardan yararlanma ehliyetine dayanır ve kişinin yalnızca davada taraf olabilmesini belirler.

Dava ehliyeti, davayı bizzat açıp yürütebilme ehliyetidir ve fiil ehliyetine (medeni hakları kullanma ehliyetine) bağlıdır.

Hak ehliyeti olan ancak fiil ehliyeti bulunmayan kişi taraf olabilir, fakat davayı kanuni temsilcisi aracılığıyla yürütür.

HMK m.50

Dava ehliyeti ile taraf ehliyeti arasındaki fark nedir?

Dava ehliyeti, kişinin davayı bizzat ya da vekil aracılığıyla yürütebilme yeteneğidir ve medeni hakları kullanma ehliyetine bağlıdır.

Taraf ehliyeti, davada davacı veya davalı olabilme yeteneğidir ve medeni haklardan yararlanma ehliyetine bağlıdır.

Ayırt edici ölçüt, ehliyetin hak ehliyeti mi fiil ehliyeti mi olduğudur. Hak ehliyeti olan ama fiil ehliyeti bulunmayan kişi (örneğin küçük) taraf olabilir, ancak dava ehliyeti olmadığı için kanuni temsil gerekir.

HMK m.51

Davayı takip yetkisi ile dava ehliyeti arasındaki fark nedir?

Dava ehliyeti, bir kişinin kendi adına veya vekili aracılığıyla dava açabilme ve takip edebilme yeteneğidir.

Davayı takip yetkisi, o davada talep sonucu hakkında hüküm alabilme yetkisidir ve dava konusu hakla ilişkiye bağlıdır.

Dava ehliyeti bulunan bir kişinin de davayı takip yetkisi bulunmayabilir; bu durumda dava usulden reddedilir.

HMK m.53

Dava ehliyeti ile davasını bizzat takip yeterliği arasındaki fark nedir?

Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine bağlıdır ve dava şartıdır; eksikse kanuni temsilci devreye girer.

Bu maddede konu olan yeterlik, ehliyeti bulunan tarafın davayı fiilen yürütebilme durumudur; hâkim takdirine bağlı olarak vekil tutulmasını ister.

Dava ehliyeti eksikliğinde m.80 değil, kanuni temsil ve dava şartı hükümleri uygulanır; m.80 yalnızca yeterlik eksikliğinde işler.

HMK m.80

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2022/747 E., 2023/1080 K., 15.11.2023
    İlgili madde: HMK m.50, HMK m.51, HMK m.52
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2025/391 E., 2026/211 K., 01.04.2026
    İlgili madde: HMK m.71, HMK m.72
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2023/638 E., 2025/236 K., 16.04.2025
    İlgili madde: HMK m.71, HMK m.72

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.