HMK Madde 50Taraf ehliyeti

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, bir kişinin davada taraf olabilme ehliyetinin (taraf ehliyetinin) kimde bulunduğunu düzenler. Ölçüt, medeni haklardan yararlanma ehliyeti yani hak ehliyetidir; gerçek ve tüzel kişiler ayrımı yapılmaksızın uygulanır. Madde, davada taraf sıfatının (husumetin) doğru kişilerde toplanması gerektiği kuralını koymaz; bu, taraf ehliyetinden ayrı bir konudur.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Bu maddenin kenar başlığı taraf ehliyeti şeklinde düzenlenmiştir. 1086 sayılı Kanunda, davaya ehliyetin Türk Medenî Kanununa göre tayin olunacağı zikredilmiştir. Burada taraflara ilişkin dava şartlarını açıklamada bir belirginlik yoktur. Bu nedenle davada taraf ehliyetine ilişkin düzenlemelerin yeni baştan ve ayrı ayrı ele alınması gerekmiştir. Nitekim; gerek Alman hukukundaki düzenleme gerekse İsviçre hukukundaki düzenleme de bu doğrultudadır. demet 387 / – 25 – Taraf ehliyeti, medenî hukuktaki hak ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir. Medenî hukuktaki haklara ve borçlara sahip olma ehliyeti hak ehliyetini oluşturmakta, gerçek ve tüzel kişiler bakımından geçerli olmaktadır. Bu maddede, gerçek ve tüzel kişi ayrımı yapılmaksızın, medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanların davada taraf ehliyetine de sahip olacağı ifade edilmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

520 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2024/344 K.2025/504 T.2025-09-10
    Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    15. Bu aşamada belirtmek gerekir ki, HMK'nın 114/1. fıkrasının (d) bendi uyarınca taraf ehliyeti dava (itiraz ve şikâyet) şartlarından olup aynı Kanun’un 50. maddesinde taraf ehliyeti; “Medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir” şeklinde tanımlanmıştır.
  2. 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/2644 · K. 2023/6167 · T. 25.10.2023
    Daire kararıOnama
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu başvuru markası sahibi davalı şirketin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 50 nci maddesi uyarınca taraf ehliyetinin bulunmadığı, ülkemizde bir yargılamada taraf olamayacağı, herhangi bir hukuki işlem yapamayacağı, bu olanaklara sahip bulunamayacağından marka başvurusunun da baştan reddedilmesi gerekirken aksi işlem yapılmasının doğru kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulüne, YİDK kararının iptaline,
  3. Hukuk Genel Kurulu E.2022/1242 K.2023/1042 T.2023-11-01
    Hukuk Genel KuruluBozma
    davacı Kurum sigortalısı olup iş kazası sonucu ölmüş olan ...'a ait tüm kayıtları elinde bulundurmak yanında donatıldığı kamusal yetkiler nedeniyle tüm vatandaşların nüfus kayıt bilgilerine ulaşma olanağı bulunan Sosyal Güvenlik Kurumunun ...'ın ölümünden yargılama sürecinde haberdar olduğundan söz etmeye olanak bulunmadığı, 6100 sayılı Kanun’un 50 ve 114 üncü maddeleri uyarınca taraf ehliyetinin dava şartı olduğu bu nedenle taraf ehliyeti bulunmayan ölü kişiye karşı açılan davanın usulden reddi gerektiği,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Tarafların Ehliyetleri
    Medeni Usul Hukuku · 3 Taraflar, Üçüncü Kişiler, Davaya Vekalet · 0:35
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca "Taraf Ehliyeti" ve "Dava Ehliyeti" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Taraf ehliyeti, medeni hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır.
  2. B) Dava ehliyeti, bir davada davacı veya davalı olarak yer alabilme yeteneğidir.
  3. C) Hak ehliyetine sahip olan her gerçek veya tüzel kişi davada taraf ehliyetine de sahiptir.
  4. D) Ergin olmayan bir çocuğun dava ehliyeti tamdır, ancak taraf ehliyeti yoktur.
  5. E) Tüzel kişilerin sadece taraf ehliyeti vardır, dava ehliyetleri bulunmaz.

Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl