HMK Madde 51Dava ehliyeti
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6100 sayılı Kanun'un 51. maddesi, dava ehliyetinin hangi ölçüte göre belirleneceğini düzenler; hüküm tek fıkradan ibarettir. Kapsamı, gerçek ve tüzel kişilerin davada ehliyetinin tespitine ilişkindir. Dava ehliyetinin kanuni temsil, tüzel kişilerin organları ve kamu hukuku tüzel kişilerinin temsil yetkisi gibi konularda madde kendisi bir ayrıntı vermez. Maddenin taraf ehliyetini düzenlediği söylenemez; taraf ehliyeti 50. maddededir (m.50).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Dava ehliyeti, medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.
Madde gerekçesi
Bu maddede, taraflara ilişkin dava şartının ikincisi olan dava ehliyeti ele alınmıştır. Dava ehliyeti, medenî hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir. Burada gerçek ve tüzel kişi ayrımı yapılmaksızın, medenî hakları kullanma ehliyetine sahip olanların dava ehliyetine de sahip olacağı ifade edilmiştir. Söz konusu düzenleme, Alman Medenî Usul Kanunundaki düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
181 karar arasından seçildi- 22. Hukuk Dairesi · E. 2016/15288 · K. 2016/23041 · T. 10.10.2016Daire kararıBozma
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 51. maddesine göre, dava ehliyeti, medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2022/49 K.2023/371 T.2023-04-26Hukuk Genel KuruluGönderme
3. Dava ehliyeti ise; 6100 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinde açıkça düzenlenmiş olup kişinin kendisi veya yetkili kılacağı bir temsilci aracılığı ile bir davayı takip etme ve usul işlemlerini yapma ehliyetini ifade eder.
- 10. Daire · E. 2021/5088 · K. 2022/5875 · T. 12.12.2022Daire kararıRet
ehliyet ve tarafların vekilleri konusunda bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanması öngörülen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 51. maddesinde, dava ehliyetinin, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlendiği; 52. maddesinde, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmayanların davada kanuni temsilcileri, tüzel kişilerin ise yetkili organları tarafından temsil edileceği; 72. maddesinde de, davanın vekil aracılığıyla açılması ve takip edilmesinde, kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak üzere,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Ayırt etme gücüne sahip 16 yaşındaki lise öğrencisi (A), kendi birikimleriyle aldığı değerli bir koleksiyon pulunu, ailesinin haberi olmaksızın koleksiyoner (B)'ye satmıştır. Bir süre sonra bu satıştan pişmanlık duyan (A), satım sözleşmesinin kendi ehliyetsizliği nedeniyle geçersiz olduğunun tespiti ve pulun iadesi talebiyle bizzat asliye hukuk mahkemesinde dava açmıştır. Bu durum karşısında mahkemenin, (A)'nın dava ehliyeti yönünden yapması gereken değerlendirme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ayırt etme gücüne sahip küçüğün, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarının kullanılmasına benzer nitelikteki kendi malvarlığı üzerindeki tasarruflara ilişkin davaları bizzat açabileceği kabul edilmeli ve davanın esasına girilmelidir.
- B) Medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan her gerçek kişinin aynı zamanda dava ehliyetine de sahip olduğu kabul edildiğinden, (A)’nın dava açmasında usule aykırı bir yön bulunmamaktadır.
- C) Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlendiğinden ve (A) tam ehliyetli olmadığından, davayı bizzat takip etme ehliyetine sahip değildir; davanın kanuni temsilcisi aracılığıyla yürütülmesi gerekir.
- D) Mahkeme, dava ehliyeti yokluğunu re'sen tespit ederek, bu eksikliğin giderilmesi için kanuni temsilciye süre vermeksizin davayı derhal usulden reddetmelidir.
- E) Onbeş yaşını doldurmuş olan (A)'nın, kendi isteğiyle mahkemeye başvurarak ergin kılınma potansiyeli taşıması nedeniyle dava ehliyetinin var olduğu kabul edilmelidir.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl