HMK Madde 14Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda yetkili mahkemeyi (şubenin bulunduğu yer mahkemesini, merkeze karşı açılan davalar bakımından) ve özel hukuk tüzel kişilerinin ortaklık veya üyelik ilişkilerinden doğan davalarında merkez mahkemesinin kesin yetkisini düzenler. Şube tanımı ve şubenin hak-borç ilişkisi ile merkezin genel yetkisi bu çerçevede uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

(2)Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

1086 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde yer alan şubenin işlemlerinden dolayı merkeze karşı açılacak davalarda, merkezin bulunduğu yer dışında, şubenin bulunduğu yerde de dava açılabileceğine ilişkin kurala bu düzenlemede de yer verilmiştir. Buna göre, bir merkeze bağlı olan şube ile işlem yapan kişi, şube ile yapılan işlemden dolayı merkeze karşı dava açması gerekirse, bu davayı merkezin bulunduğu yerde açabileceği gibi, ayrıca şube ile işlem yapan kişiye kolaylık olmak üzere, şubenin bulunduğu yerde de, merkeze karşı dava açılabilecektir. Ayrıca, 1086 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde şubenin yaptığı işlemden dolayı, merkeze karşı iflâs davası açılmak istendiğinde, iflâs davasının, şubenin bulunduğu yerde açılamayacağına ilişkin kısma burada yer verilmemiştir. Zira, iflâs davasının, merkezin bulunduğu yerde açılacağı İcra ve İflâs Kanununun 154 üncü maddesinde düzenlenmiştir. O nedenle, bir başka şekilde, aynı kurala, tekrar yer verilmemiştir. İkinci fıkraya göre, özel hukuk tüzel kişilerinin kendi iç ilişkilerine yönelik olmak üzere, örneğin bir üyenin veya ortağın diğer bir üyeye veya ortağa yahut üyenin veya ortağın merkeze karşı açacağı davalar, merkezin bulunduğu yerde açılacaktır. Bu tür davalarda, merkezin bulunduğu yer mahkemesinin yetkisi kesindir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

378 karar arasından seçildi
  1. 20. Hukuk Dairesi · E. 2016/14207 · K. 2017/894 · T. 07.02.2017
    Daire kararı
    ikincisi, yine İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi ile genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesi gereğince işverenin (davalının) ikametgahı mahkemesi, üçüncüsü, genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesi ile Sosyal Güvenlik Kurumunun merkezi bulunduğundan Ankara Mahkemeleri, dördüncüsü ise, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 14. maddesi gereğince hizmetin geçtiği yerin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir.
  2. 23. Hukuk Dairesi · E. 2015/4804 · K. 2015/6680 · T. 19.10.2015
    Daire kararı
    iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 6100 sayılı yasanın 14/2. maddesine göre özel hukuk tüzel kişilerinin ortaklık veya üyelik ilişkileri ile sınırlı olmak kaydıyla bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olduğu, tüzel kişinin ortağına veya ortağın diğer ortağa açacağı davalar yönünden kesin yetki kuralı belirlenmediği, ortağın- üyenin tüzel kişiliğe açacağı davalar da kesin yetkinin söz konusu olmadığı,
  3. 5. Hukuk Dairesi · E. 2021/14036 · K. 2022/1396 · T. 07.02.2022
    Daire kararı
    Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 14. maddesinde “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir” hükmü düzenlenmiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Genel

Merkezi İstanbul'da bulunan bir bankanın İzmir şubesiyle kredi sözleşmesi imzalayan ve ikametgâhı Aydın'da bulunan Bayan (D), şube işlemlerinden kaynaklanan bir uyuşmazlık nedeniyle dava açmak istemektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, bu davada yetkili mahkeme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Dava, sadece banka merkezinin bulunduğu İstanbul mahkemelerinde açılabilir.
  2. B) Tüzel kişilere karşı açılan davalarda şubelerin hiçbir yetkisi bulunmamaktadır.
  3. C) Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.
  4. D) Kesin yetki kuralı gereği sadece davacının yerleşim yeri olan Aydın mahkemeleri yetkilidir.
  5. E) Şubelerle ilgili davalarda yetki sözleşmesi yapılması kanunen yasaktır.

Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl