HMK Madde 15Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetkili mahkemeyi düzenler. Zarar sigortalarından doğan davalarda seçimlik yetki kuralını, can sigortalarından doğan davalarda ise sigorta ettiren, sigortalı veya lehtarın yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkisini koyar ve deniz sigortalarını bu kuralların dışında tutar. Kişi bakımından sigortacı ile sigorta ettiren, sigortalı veya lehtar arasındaki sigorta ilişkisinden doğan davaları kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.
(2)Can sigortalarında, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh veya aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.
(3)Bu hüküm deniz sigortalarından doğan davalarda uygulanmaz.
Madde gerekçesi
1086 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinde yer alan, sigorta sözleşmelerinden doğan tazminat davalarına ilişkin yetki kuralı, Türk Ticaret Kanununda yer alan sigorta sözleşmelerindeki yeni düzenlemeye paralel olarak yeniden kaleme alınmıştır. Bu kapsamda, “sigorta mukavelesinden mütevellit tazminat dâvası” ifadesi yerine, “zarar sigortalarından doğan davalar” denilerek, yetki kuralının sigorta sözleşmesinden doğan sadece tazminat davası değil, diğer davaları da içine alması sağlanmıştır. Ayrıca, birinci fıkrada yer alan yetki kuralı, zarar sigortalarına ilişkin olduğundan, hükmün başına “zarar sigortalarından” ifadesi eklenerek, yetki kuralının zarar sigortalarına ilişkin olduğu açıklığa kavuşturulmak istenmiştir. İkinci fıkrada, can sigortalarından doğan davalarda yetkili mahkeme düzenlenmiştir. Buna göre, can sigortası nedeniyle açılacak dava, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehdarın leh veya aleyhine açılıyorsa, bu kişilerin yerleşim yerinde açılacaktır. Söz konusu kimselerin, özellikle sigorta şirketlerine karşı korunması amacıyla, yerleşim yerleri mahkemesinin yetkisi, kesin yetkili mahkeme olarak kabul edilmiştir. 1086 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aynen muhafaza edilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Kesin yetki
- Lehtar
- Can sigortası
- Deniz sigortası
- Rizikonun gerçekleştiği yer
- Zarar sigortası
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
212 karar arasından seçildi- 17. Hukuk Dairesi · E. 2016/8971 · K. 2019/6537 · T. 21.05.2019Daire kararıDüzeltilerek onama
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 15/2. maddesi gereği, can sigortasından kaynaklanan uyuşmalıkta, sigortalının yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğu ve davacının dava tarihindeki yerleşim yeri olan Antalya'da davanın açıldığı gözetildiğinde, davada mahkemenin yetkili olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/10219 · K. 2024/1773 · T. 19.02.2024Daire kararı
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 15 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince can sigortalarında, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh veya aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğu anlaşılmakla somut olayda ise, davacıların murisi ...'nun yerleşim yerinin .../Hatay, lehtar olan davacıların yerleşim yerinin de Hatay olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
- İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2020/59 · K. 2020/423 · T. 22.09.2020İlk dereceGönderme
MADDE 15- (1) Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Yetki · Genel Kural ve Genel Yetkili MahkemeMedeni Usul Hukuku · 1 Genel Hükümler, Görev, Yetki · 4:10
Bu maddeye özel soru
"Bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkin" sigorta davalarında yetkili mahkeme neresidir?
- A) Sigortacının merkezinin bulunduğu yer - Kesin yetki
- B) Rizikonun gerçekleştiği yer - Kesin olmayan yetki
- C) Malın bulunduğu yer - Kesin yetki
- D) Lehtarın yerleşim yeri - Kesin yetki
- E) Poliçenin düzenlendiği yer - Kesin olmayan yetki
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl