HMK Madde 19Yetki itirazının ileri sürülmesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, yetki itirazının hangi aşamada ve hangi usulle ileri sürüleceğini, kesin yetki ile kesin olmayan yetki arasındaki farkı, yetkisizlik kararında yetkili mahkemenin gösterilmesini ve süresinde itiraz yapılmadığında davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale gelmesini düzenler. Kime uygulandığı bakımından davalı taraf yetki itirazında bulunabilir, mahkeme ise kesin yetkide resen inceleme yapar; davacı yetki itirazında bulunamaz.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.
Madde gerekçesi
Yetki itirazının ne zaman ve nasıl ileri sürüleceği, yetkinin kesin olduğu ve kesin olmadığı hâller ayırımı yapılarak düzenlenmiştir. Birinci fıkraya göre, kesin yetkinin söz konusu olduğu hâllerde, mahkeme, bu husus bir dava şartı olarak kabul edildiğinden, yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar, her zaman kendiliğinden araştıracaktır. Taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu, yine davanın sona ermesine kadar, her zaman ileri sürebileceklerdir. Esasen maddenin birinci fıkrasında yer alan bu durum, yetkiyi incelemesi için mahkemeye bir hatırlatma niteliğindedir. İkinci fıkrada ise yetkinin kesin olmadığı hâllerde, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi esası kabul edilmiştir. Davalı, cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmamışsa, cevap dilekçesini verdikten sonra artık yetki itirazında bulunamayacaktır. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkemenin söz konusu olduğu hâllerde ise kendi kanaatine göre tercih ettiği yetkili mahkemeyi de itirazında belirtmek zorundadır. Üçüncü fıkraya göre, mahkemenin yetkisizlik kararı verirken, yetkili mahkemeyi de göstermesi gerekmektedir. Mahkeme, yetkisizlik kararı verirken, kesin yetkinin söz konusu olduğu hâllerde, taraflar itirazlarında belirtmemiş olsalar bile, yetkili mahkemeyi kendisi bulup, yetkisizlik kararında göstermelidir. Yetkinin kesin olmadığı hâllerde ise itirazda bulunan tarafın, itirazında belirttiği mahkeme gerçekten yetkili ise o mahkeme vereceği kararda yetkili mahkemeyi gösterecektir. Dördüncü fıkrada, 1086 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin ilk cümlesine benzer şekilde, yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalının süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmaması hâlinde, davanın açıldığı mahkemenin, yetkili hâle geleceği kabul edilmiştir. demet 387 21-22 – 17 –
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- İlk itiraz
- Kesin yetki
- Yetki itirazı
- Dava arkadaşlığı
- Kesin olmayan yetki
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.046 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/5552 · K. 2023/5101 · T. 19.09.2023Daire kararıOnama
2020/3885 E. ve 2021/3314 K. sayılı kararı ile asıl dava yönünden yapılan incelemede itirazdan yetkili icra müdürlüğünün neresi olduğunun anlaşılmadığı, bu durumda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca usulüne uygun olarak icra dairesinin yetkisine itirazda bulunulmadığından, davanın esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı, birleşen dava yönünden ise,
- İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/578 · K. 2023/30 · T. 17.01.2023İlk dereceRet
Dava; Hukuki niteliği itibariyle -----Yeni esas -------- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir:"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/2921 · K. 2025/7899 · T. 20.05.2025Daire kararı
Dolayısıyla kesin yetki kuralına tabi olmayan bu davada 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi gereğince usulüne uygun ve süresinde yetki itirazının olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği anlaşılmaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Yetki · Genel Kural ve Genel Yetkili MahkemeMedeni Usul Hukuku · 1 Genel Hükümler, Görev, Yetki · 4:10
- Yetki İtirazının İleri SürülmesiMedeni Usul Hukuku · 1 Genel Hükümler, Görev, Yetki · 12:15
Bu maddeye özel soru
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, yetki ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Kesin yetki hallerinde yetki sözleşmesi yapılamaz.
- B) Yetki sözleşmesinin geçerli olması için yazılı olması şarttır.
- C) Kesin yetki hallerinde mahkeme yetkisizliğini kendiliğinden gözetir.
- D) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının dava dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.
- E) Yetkisizlik kararında yetkili mahkeme de gösterilir.
Bu maddeyle ilgili 11 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl