İlk itiraz nedir?

Kesin yetki kuralı bulunan uyuşmazlıkta yetki itirazı, dava şartı olarak mahkemece kendiliğinden incelenir.

Kesin yetki kuralı bulunmayan uyuşmazlıkta yetki itirazı, m.116/1-a uyarınca yalnızca davanın başında ilk itiraz olarak ileri sürülebilir.

Kesin yetki varsa davalının itirazı yokluğu mahkemeyi yetkili kılmaz; kesin yetki yoksa davalı itiraz etmezse mahkeme yetkili duruma gelir.

İlk itiraz, yalnızca davalının ileri sürmesi hâlinde dikkate alınan ve sınırlı sayılan itirazdır.

Dava şartı, kanunun aradığı ve mahkemece kendiliğinden gözetilen koşuldur.

Dava şartı eksikse mahkeme re'sen usulden red verir; ilk itiraz ise ileri sürülmediğinde mahkeme bunu dikkate almaz.

Cevap dilekçesinde süresinde ileri sürülen ilk itiraz, mahkemece incelenir ve karara bağlanır.

Cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen ilk itiraz, sonradan ileri sürülse dahi dinlenmez.

Sonradan ileri sürülen ilk itiraz hakkında karar verilmez; davalı bu nedenle usulden itirazını kaybeder.

İlk itiraz davalının ileri sürmesine bağlıdır ve cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.

Dava şartı eksikliği, hâkim tarafından her aşamada re'sen dikkate alınabilir; dava içinde her zaman ileri sürülebilir.

Dava şartı eksikliği için cevap dilekçesi süresi aranmaz; ilk itiraz için bu süre aranır.

İlk itiraz, usule ilişkin olup dava şartlarından sonra ve ön sorun gibi incelenir.

Esasa ilişkin ön sorun, tahkikat aşamasında değerlendirilir ve esasla birlikte karara bağlanır.

İlk itiraz, esas incelemesinden önce ayrıca karara bağlanır; esasa ilişkin ön sorun ise tahkikatta incelenir.

İlk itirazlar, davanın esasına girilmeden önce ileri sürülmesi gereken usul ve dava şartı itirazlarıdır.

Sonraki savunmalar, esasa ilişkin vakıa ve hukuki sebeplerdir ve bu madde kapsamında kapanmaz.

Yalnız ilk itirazlar cevap dilekçesi verildikten sonra ileri sürülemez; esasa ilişkin savunma ayrıca yapılabilir.