Yetki itirazı nedir?
Kısaca
Yetki itirazı, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.283 · yetki: Davalının veya davalı tarafın davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir.
- HMK m.19 · yetki itirazının ileri sürülmesi: Davalının, cevap dilekçesinde, davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir.
- İİK m.50 · yetki ve itirazları: Borçlunun icra dairesinin takibe yetkisiz olduğunu ileri sürmek için yaptığı itiraz türüdür.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.19 · Yetki itirazının ileri sürülmesi
Davalının, cevap dilekçesinde, davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir. Yetkili mahkemeyi göstermesi ve birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirmesi gerekir.
- HMK m.116 · Konusu
Davanın açıldığı mahkemenin, kesin yetki kuralı bulunmayan bir uyuşmazlıkta yetkili olmadığının ileri sürülmesidir. Davalı bu itirazı davanın başında ileri sürmezse mahkeme, kesin yetki bulunmayan davada yetkili duruma gelir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.283 · I. Yetki
Davalının veya davalı tarafın davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir. Soybağı davalarında yetkinin kesin nitelikte kabul edilmesi, bu itirazın usulünü ve zamanını etkiler.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.50 · Yetki ve itirazları
Borçlunun icra dairesinin takibe yetkisiz olduğunu ileri sürmek için yaptığı itiraz türüdür. Kamu düzenine ilişkin olmadığı için icra dairesi bunu kendiliğinden gözetemez, borçlunun ileri sürmesi gerekir. Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılmalıdır ve yetkili icra dairesinin açıkça gösterilmesi gerekir.
İş Mahkemeleri Kanunu
- İş Mah. K. m.3 · Dava şartı olarak arabuluculuk
Karşı tarafın, görevlendirmeyi yapan büronun yerleşim yeri ve işin yapıldığı yere göre yetkili olmadığını ileri sürmesidir. Arabulucu bu itirazı kendiliğinden dikkate alamaz; itiraz en geç ilk toplantıda, belgeleriyle birlikte yapılmalıdır.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.43 · Yetki itirazı
Bakanlığın yetki tespit yazısına karşı, tespitin dayandığı yetki şartlarının bulunup bulunmadığını mahkemede ileri sürme yoludur. Tebliğden itibaren altı iş günü içinde yapılır ve nedenlerinin gösterilmesi gerekir.
Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun
- Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun m.5 · Ödeme emri
Takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığına ilişkin borçlu itirazıdır. Yalnızca bu itiraz hâlinde yeniden ödeme emri çıkarılmadan, alacaklının talebi üzerine haciz işlemine geçilebilir.
Karıştırılan kavramlar
Yalnız yetki itirazı ile yetki ile esasa birlikte itiraz arasındaki fark nedir?
Borçlu yalnızca yetki itirazında bulunmuşsa, alacaklı itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurabilir; itirazın iptali davası açamaz.
Borçlu hem yetkiye hem esasa itiraz etmişse, alacaklı itirazın iptali davası da açabilir.
Yalnız yetki itirazında alacaklının yolu icra mahkemesidir; iptal davası açılırsa görevsizlik kararı verilir. Birlikte itirazda iptal davası da mümkündür.
Yetki itirazı kabul edilen ile reddedilen hal arasındaki fark nedir?
Alacaklı yetki itirazını kabul ederse dosya yetkili icra dairesine gönderilir.
Alacaklı yetki itirazını kabul etmezse icra mahkemesi kararı verir.
Kabul halinde yeni ödeme emri çıkar; yeni emre karşı yalnız yetki dışı itirazlar ileri sürülebilir. Kabul edilmeyen halde takip, itirazın içeriğine göre devam eder.
Kesin yetki ile ilk itiraz olarak yetki itirazı arasındaki fark nedir?
Kesin yetki kuralı bulunan uyuşmazlıkta yetki itirazı, dava şartı olarak mahkemece kendiliğinden incelenir.
Kesin yetki kuralı bulunmayan uyuşmazlıkta yetki itirazı, m.116/1-a uyarınca yalnızca davanın başında ilk itiraz olarak ileri sürülebilir.
Kesin yetki varsa davalının itirazı yokluğu mahkemeyi yetkili kılmaz; kesin yetki yoksa davalı itiraz etmezse mahkeme yetkili duruma gelir.
Tahkim itirazı ile yetki itirazı arasındaki fark nedir?
Tahkim itirazı, uyuşmazlığın mahkeme dışında tahkimde çözülmesi gerektiğini ileri süren bir ilk itirazdır.
Yetki itirazı, uyuşmazlığın hangi devletin hangi mahkemesinde görüleceği sorununa ilişkindir.
Tahkim itirazı ilk itiraz olarak ileri sürülmediğinde tahkim anlaşmasına dayanma hakkı kaybedilir ve dava esasa girilerek görülür.
Yetki itirazı ile borcun esasına veya takibat icrası hakkına itiraz arasındaki fark nedir?
Yetki itirazı, takibin yanlış icra dairesinde yapıldığını ileri sürer.
Borç itirazı ve takibat icrası hakkına itiraz, borcun varlığını ya da alacağın bu yola uygun olmasını tartışır.
Yalnızca yetki itirazı yapılmışsa yeniden ödeme emri tebliğ edilmeden alacaklının talebiyle haciz işlemine geçilebilir. Diğer itirazlarda haciz için ayrıca bir yol işletilir.
Yetki itirazı yapılmış ile yapılmamış ödeme emri arasındaki fark nedir?
Borçlu ödeme emrine karşı süresi içinde yetki itirazında bulunursa, bu itirazın kaldırılması iflas davasında istenir.
Borçlu süresi içinde yetki itirazında bulunmazsa icra dairesinin yetkisizliği iflas davasında ileri sürülemez.
Yetki itirazı yapılmayan takipte icra dairesinin yetkisizliği sonradan öne sürülemez ve mahkeme bunu kendiliğinden gözetemez.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2024/350 E., 2024/2233 K., 10.12.2024İlgili madde: HMK m.19, İİK m.50
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/772 E., 2023/865 K., 27.09.2023İlgili madde: HMK m.19
- Hukuk Genel Kurulu, 2018/119 E., 2018/1614 K., 06.11.2018İlgili madde: 6356 s. K. m.43
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- İlk itiraz
- Kesin yetki
- Merkezî Takip Sistemi harcı
- Tahkim itirazı
- Son tutanak
- Tespit yazısı
- Yetki şartı
- Merkezî Takip Sistemi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.