Tahkim itirazı nedir?

Tahkim itirazı, uyuşmazlığın mahkeme dışında tahkimde çözülmesi gerektiğini ileri süren bir ilk itirazdır.

Yetki itirazı, uyuşmazlığın hangi devletin hangi mahkemesinde görüleceği sorununa ilişkindir.

Tahkim itirazı ilk itiraz olarak ileri sürülmediğinde tahkim anlaşmasına dayanma hakkı kaybedilir ve dava esasa girilerek görülür.

Davalı tahkim itirazında bulunduğunda, tahkim sözleşmesinin hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız olup olmadığı incelenir.

Sözleşme hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız ise mahkeme itirazı kabul etmez ve davaya devam eder.

Geçerli tahkim sözleşmesi varsa dava usulden reddedilir; geçersizlik hâlinde mahkeme esasa geçer. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2019/1619 E., 2020/340 K., 06.02.2020)

Tahkim itirazı yalnızca davalının ilk itirazı olarak ileri sürülebilir; dava şartı değildir.

Mahkeme, taraflar itiraz etmemişse uyuşmazlığın tahkim kapsamında olduğunu kendiliğinden gözetemez.

İlk itiraz süresinde ileri sürülmezse mahkeme uyuşmazlığı çözebilir ve taraflar sonradan mahkemede çözüme karşı koyamaz. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2022/1038 E., 2022/1606 K., 31.05.2022)

Karşı taraf tahkim itirazında bulunduğunda, mahkeme uyuşmazlığın tahkime gidip gitmediğini ilk itiraz düzeyinde inceler.

Tahkim itirazı yapılmadığında ya da tarafların yargılama sırasında tahkim konusunda anlaştığı hallerde mahkeme davayı görmeye devam eder veya dosyayı hakeme gönderir.

Tahkim itirazı kabul edilirse dava usulden reddedilir; itiraz yapılmaz ya da tarafların anlaşması varsa dava mahkemede yürür veya dosya hakeme gönderilir.