HMK Madde 413Tahkim itirazı
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlık için mahkemede dava açılmışsa karşı tarafın tahkim itirazında bulunmasını ve mahkemenin bu itirazı kabul edip davayı usulden reddetme koşullarını düzenler. Ayrıca tahkim itirazının tahkim yargılamasına engel olmadığını belirtir. Madde, kapsamı tahkim itirazının kendisiyle sınırlıdır; tahkim sözleşmesinin geçerlilik ve tahkim yetkisine ilişkin ayrıntılar bu maddede yer almaz.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılmışsa, karşı taraf tahkim ilk itirazında bulunabilir. Bu durumda tahkim sözleşmesi hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise mahkeme tahkim itirazını kabul eder ve davayı usulden reddeder.
(2)Tahkim itirazının ileri sürülmesi, tahkim yargılamasına engel değildir.
Madde gerekçesi
Maddenin birinci fıkrasıyla, tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlıkla ilgili dava mahkemede açılmışsa, tahkim ilk itirazında bulunulabileceği; bu durumda, tahkim sözleşmesi geçersiz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise mahkemenin tahkim itirazını kabul ile davayı usulden reddedeceği düzenlenmiştir. İkinci fıkrada ise tahkim ilk itirazının yapılmasının, tahkim yargılamasına başlamaya veya tahkim yargılamasının devamına engel olmadığı belirtilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- İlk itiraz
- Tahkim itirazı
- Hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız tahkim sözleşmesi
- Usulden red
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
39 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/1892 · K. 2025/1584 · T. 13.03.2025Daire kararıOnama
"Bu sözleşmeden doğan ihtilafların çözümünde ilk derece olarak FIFA ve temyiz mercii olarak da CAS yetkilidir." şeklinde düzenleme bulunduğu, davalının da bu doğrultuda tahkim ilk itirazında bulunduğu ve Mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 413/1. maddesi gereği davanın usulden reddine karar verildiğinin anlaşılmasına göre,
- 22. Hukuk Dairesi · E. 2016/16083 · K. 2016/17467 · T. 13.06.2016Daire kararıBozma
Kabule göre de, mahkeme gerekçesinde tahkim ilk itirazına ilişkin açıklamalarda bulunulmasından sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 413/1. maddesine aykırı olarak görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi · E. 2019/1619 · K. 2020/340 · T. 06.02.2020İstinafRet
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 413. maddede tahkim itirazı üst başlığı altında, tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılmışsa, karşı tarafın tahkim ilk itirazında bulunabileceği, bu durumda tahkim sözleşmesi hükümsüz, uygulanması imkansız değilse mahkemenin tahkim itirazını kabul edeceği ve davayı usulden reddeceğine yer verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Tahkim İtirazıMedeni Usul Hukuku · 10 Tahkim · 7:03
Bu maddeye özel soru
Bursa'da mukim tekstil firması İpek Kumaş A.Ş. ile lojistik firması Hızlı Kargo Ltd. Şti. arasında yapılan taşıma sözleşmesine, sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceğine ilişkin bir madde eklenmiştir. İpek Kumaş A.Ş., malların zamanında teslim edilmediği gerekçesiyle Hızlı Kargo Ltd. Şti.'ye karşı Bursa Asliye Ticaret Mahkemesinde tazminat davası açmıştır. Davalı Hızlı Kargo Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesinde ileri sürebileceği aşağıdaki itirazlardan hangisi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca bir “ilk itiraz” niteliğindedir?
- A) Davanın derdest olduğu itirazı
- B) İddianın ispat edilemediği itirazı
- C) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı
- D) Davacı İpek Kumaş A.Ş.'nin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı itirazı
- E) Mahkemenin görevli olmadığı itirazı
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl