HMK Madde 440Hakem ücreti
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, tahkim yargılamasında hakem veya hakem kurulunun ücretinin nasıl belirleneceğini düzenler: ücretin taraflar ile hakemler arasında kararlaştırılması, ücret konusunda tarafların yerleşmiş kurallara veya kurumsal tahkim kurallarına yollama yapabilmesi, başkan hakemin ücret farkı, ek hakem ücreti ve tahkim giderlerinin kararda gösterilmesi, ayrıca ücret tespit edilemediğinde Adalet Bakanlığınca hazırlanan tarifeye göre belirleme.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, hakemlerin ücreti, dava konusu alacağın miktarı, uyuşmazlığın niteliği ve tahkim yargılamasının süresi dikkate alınarak, hakem veya hakem kurulu ile taraflar arasında kararlaştırılır.
(2)Taraflar, hakem veya hakem kurulunun ücretini yerleşmiş kurallara veya kurumsal tahkim kurallarına yollama yaparak da belirleyebilirler.
(3)Taraflarla hakem veya hakem kurulu arasında ücretin belirlenmesi konusunda anlaşmaya varılamaz veya tahkim sözleşmesinde ücretin belirlenmesine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmazsa ya da taraflarca bu konuda yerleşmiş kurallara veya kurumsal tahkim kurallarına yollama yapılmamışsa, hakem veya hakem kurulunun ücreti, her yıl Adalet Bakanlığınca ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının görüşleri alınarak hazırlanan ücret tarifesine göre belirlenir.1
(4)Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça başkanın ücreti, hakemlerden her birine ödenecek hakem ücretinin yüzde on fazlası olarak hesaplanır.
(5)Aksi kararlaştırılmadıkça hakem kararının düzeltilmesi, yorumlanması veya tamamlanması hâllerinde ek hakem ücreti ödenmez.2
(6)Hakem veya hakem kurulu kararında tahkim yargılamasının giderleri gösterilir.
- 1.(3. fıkra)Bu fıkrada yer alan tarife ile ilgili olarak 28/10/2025 tarihli ve 33061 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hakem Ücret Tarifesi”ne bakınız.
- 2.(5. fıkra)22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 46 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Hakem kararının” ibaresi “Aksi kararlaştırılmadıkça hakem kararının” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçesi
Hakem ücretinin belirlenmesinde taraf serbestisi prensibi kabul edilmiştir. Şayet taraflar hakem ücreti konusunda anlaşamazlar ise doğal olarak hakem ücreti, hakemler tarafından, bu maddede belirtilen kurallara göre belirlenecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Değişiklik geçmişi(1)
- 22.07.20205. fıkra 22.07.2020 tarihinde 7251 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Hakem ücreti
- Ücret tarifesi
- Başkan ücreti
- Ek hakem ücreti
- Kurumsal tahkim kurallarına yollama
- Yerleşmiş kurallara yollama
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddenin ders anlatımı
- Hakem ÜcretiMedeni Usul Hukuku · 10 Tahkim · 33:37
Bu maddeye özel soru
Hakem ücreti hesaplanırken başkanın ücreti, diğer hakemlere göre nasıl farklılaşır (aksi kararlaştırılmadıkça)?
- A) Eşittir.
- B) İki katıdır.
- C) Yüzde on fazlası olarak hesaplanır.
- D) Yüzde elli fazlası olarak hesaplanır.
- E) Başkan ücret almaz.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl