Ön inceleme nedir?

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılan, dava şartları ve ilk itirazların incelendiği, uyuşmazlık konularının belirlendiği aşamadır. İlk itirazlar bu aşamada veya dosya üzerinden karara bağlanır.

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra, tahkikattan önce mahkemenin dava ve uyuşmazlığı hazırlayarak yürüttüğü ara yargılama aşamasıdır. Kanun, bu aşamada yapılacak işlemleri sayarak kapsamını belirler.

Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin, istinaf dilekçesi geldikten sonra dosya üzerinden yaptığı şekli inceleme aşamasıdır. Bu inceleme ilk derece yargılamasındaki ön incelemeden farklı olup, kanun yolu başvurusunun temel şartlarının varlığını denetler.

Bölge adliye mahkemesinin dosyayı esasa girmeden önce, eksiklik olup olmadığını ve kanun yolunun incelenmeye uygun olup olmadığını denetlediği aşamadır. Bu maddenin uygulanabilmesi için ön incelemenin sonunda dosyada eksiklik bulunmadığının anlaşılması gerekir.

Başvuru dilekçesinin ve dosyanın kanun yolu incelemesine geçmeden önce usul yönünden değerlendirilmesidir. Kıyas yoluyla temyiz yargılamasında da bu aşamanın uygulandığı kabul edilmektedir.

Kanun yolu başvurusu üzerine yapılan, ilk derece yargılamasındaki ön incelemeden farklı, şekli niteliktedir. Amacı başvurunun kanun yolu bakımından temel şartları taşıyıp taşımadığını belirlemektir.

Kamu görevlisi hakkındaki ihbar ve şikâyetlerde izin vermeye yetkili merciin, suç öğrenildiğinde başlattığı ön inceleme işlemidir. Bu madde doğrudan öninceleme usulünü düzenlemez; ilgili kurala atıf yapılır.

Bölge adliye mahkemesine dosya geldiğinde, esasa girilmeden dosya üzerinde yapılan ve başvurunun kabul edilebilirliğini inceleyen ilk aşamadır. Duruşma veya taraflarin dinlenmesi bu aşamanın unsuru değildir.

Yenileme isteminin kabule değer görülüp görülmeyeceğinin karara bağlandığı ilk aşamadır. Bu incelemede istemin şekli, dayandığı neden ve açıklanan delillerin varlığı kontrol edilir; esasa ilişkin delil toplama bu aşamada yapılmaz.

İzin vermeye yetkili merciin, kamu görevlisi hakkında soruşturma izni verilip verilmeyeceğine karar vermeden önce olayın ön araştırmasını yaptırdığı işlemdir. Kanun bu işlemi ilk soruşturmanın yerine koymuş ve soruşturmanın savcılıkça yürütüleceğini benimsemiştir.

İzin vermeye yetkili merci tarafından, kamu görevlisi hakkında soruşturma izni verilip verilmemesi konusunda karar vermeden önce yapılan ve sonucunda rapor düzenlenen inceleme işlemidir.

Yetkili merciin, kanun kapsamına giren bir suçun işlendiğini öğrendiğinde başlattığı ve soruşturma izni kararından önce yapılan inceleme sürecidir. Maddede yer alan otuz günlük süre bu incelemeyi de kapsar.

Başvuru dilekçesinin esasa girilmeden, dosya üzerinde mahkemece yapılan ilk değerlendirmedir. Yetki, süre, başvurunun kapsamı ve başvuranın hakkı bakımından yapılır ve sonucunda başvurunun reddi, dosyanın gönderilmesi ya da usulden kabulü kararlarından biri verilir.

Başkanın gerekli gördüğü hâllerde, işi Genel Kurula götürmeden önce üyelerden birine yaptırdığı, soruşturma açılıp açılmayacağını belirlemeye yönelik incelemedir. İnceleyen üye sonucu bir raporla Başkana bildirir.

Genel Müdürlükçe hazırlanan yönetmelik, bütçe, bilanço ve kadro taslaklarının Genel Kurula sunulmadan önce Yönetim Kurulunca incelenmesidir. Bu aşamada karar verilmez, yalnızca Genel Kurula sunulacak öneri hazırlanır.

Dosyayı alan dairenin, esasa girmeden yalnız iş bölümüne uygun olup olmadığını değerlendirdiği inceleme aşamasıdır. Madde metni dairenin bu inceleme için bir aylık ve Kurul aşamasında iki haftalık süre öngörür.

Genel Müdürlüğün, şikâyet üzerine veya re'sen, elindeki bilgi ve belgelerin ışığında yaptığı ilk değerlendirmedir. Bu aşamada soruşturma açılıp açılmayacağına ilişkin bir teklifin hazırlanması amaçlanır.