CMK Madde 158İhbar ve şikâyet
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, suça ilişkin ihbar ve şikâyetin hangi makamlara yapılabileceğini, bu makamların ihbarı nereye ileteceğini, ihbar ve şikâyetin şekline dair kuralı ve ihbar ya da şikâyetin soruşturma açılmasına yer olmadığı kararına bağlanması hâllerini düzenler. Ayrıca soruşturma aşamasında şikâyete bağlı olmadığı sanılan bir suçun kovuşturma aşamasında şikâyete bağlı çıkması hâlinde davanın akıbetini belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.
(2)Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikâyet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
(3)Yurt dışında işlenip ülkede takibi gereken suçlar hakkında Türkiye'nin elçilik ve konsolosluklarına da ihbar veya şikâyette bulunulabilir.
(4)Bir kamu görevinin yürütülmesiyle bağlantılı olarak işlendiği iddia edilen bir suç nedeniyle, ilgili kurum ve kuruluş idaresine yapılan ihbar veya şikâyet, gecikmeksizin ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
(5)İhbar veya şikâyet yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir.
(6)(Ek: 15/8/2017-KHK-694/145 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/140 md.)1 İhbar ve şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir. Bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilemez. Soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar, varsa ihbarda bulunana veya şikâyetçiye bildirilir ve bu karara karşı 173 üncü maddedeki usule göre itiraz edilebilir. İtirazın kabulü hâlinde Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma işlemlerini başlatır. Bu fıkra uyarınca yapılan işlemler ve verilen kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından görülebilir.
(7)Yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturma evresine geçildikten sonra suçun şikâyete bağlı olduğunun anlaşılması halinde; mağdur açıkça şikâyetten vazgeçmediği takdirde, yargılamaya devam olunur.
- 1.(6. fıkra)15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 145 inci maddesiyle, bu fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Değişiklik geçmişi(2)
- 01.02.20186. fıkra 01.02.2018 tarihinde 7078 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 15.08.20176. fıkra 15.08.2017 tarihinde KHK-694 eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(4)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Soruşturma
- Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
- Kovuşturma
- İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi
Bu maddedeki kavramlar
- İhbar
- Öninceleme
- Şikâyet
- Sessiz şikâyet
- Soruşturmaya yer olmadığı kararı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
84 karar arasından seçildi- 5. Ceza Dairesi · E. 2021/8648 · K. 2021/7766 · T. 30.12.2021Daire kararıBozma
5271 sayılı Kanun’un 158. maddesi gereğince, ihbar ve şikayet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikayetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilebileceği, bu karara karşı 173. maddedeki usule göre itiraz edilebileceği, itirazın kabulü halinde Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma işlemlerinin başlatılacağı yönündeki açıklamalar karşısında,
- İkinci Bölüm · E. 2019/22532 · T. 07.02.2024AYM bireysel başvuruGönderme
Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığı -Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kayıtlarından anlaşıldığı kadarıyla- herhangi bir araştırmada bulunmadan, inceleme yapmadan 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesinin(6) numaralı fıkrası uyarınca iddianın soyut ve genel nitelikte olduğu, herhangi bir suç unsuru bulunmadığı gerekçesiyle 28/3/2019 tarihinde soruşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.
- İkinci Bölüm · E. 2019/25041 · T. 14.09.2021AYM bireysel başvuruKabul
Başvurucu anılan dilekçesinde 25/8/2017 tarihli ve 30165 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 145. maddesi ile 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca ihbar ve şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Suçlara İlişkin İhbarlar ve SoruşturmaCeza Muhakemesi Hukuku · 7 Soruşturma · 0:00
Bu maddeye özel soru
Tarih öğretmeni (A), belediye başkanı olan arkadaşı (B)'nin kişisel konutuna yaptığı bir ziyaret sırasında, müzede olması gereken tarihi bir eseri fark eder. (B)'nin Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na aykırı bir suç işlediğinden şüphelenen (A), durumu yetkili makamlara bildirmeye karar verir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun suça ilişkin ihbar usulüne göre, (A)'nın başvurabileceği makamlar ve bu başvurunun akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Suça ilişkin ihbarın birincil muhatapları Cumhuriyet Başsavcılığı ve kolluk makamları olduğundan, (A)'nın valilik gibi mülki idare makamlarına yapacağı başvuru hukuken geçersiz sayılır ve soruşturma başlatılmaz.
- B) Şüphelinin belediye başkanı olması sebebiyle, 4483 sayılı Kanun gereğince ihbarın doğrudan soruşturma izni vermeye yetkili merci olan İçişleri Bakanlığına yapılması zorunludur; aksi takdirde yapılan ihbar işleme konulmaz.
- C) Memurlar hakkındaki ihbarların ciddiyetini sağlamak amacıyla, başvurunun mutlaka yazılı dilekçe ile yapılması, dilekçede (A)'nın kimlik ve adres bilgilerinin bulunması ve iddialarını destekleyen delilleri sunması kanuni bir zorunluluktur.
- D) İhbar konusu fiilin suç oluşturmadığının açıkça anlaşılması gibi bir durum söz konusu olmadığından, Cumhuriyet savcısı derhal soruşturmaya başlamak zorundadır; bu aşamada soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilemez.
- E) İhbarın, doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına yapılabileceği gibi, ilgili valiliğe veya kaymakamlığa da yapılması mümkündür; bu halde valilik veya kaymakamlık, durumu gecikmeksizin ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına göndermekle yükümlüdür.
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl