CMK Madde 2Tanımlar
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesi, kanun boyunca kullanılan temel muhakeme terimlerini tanımlar: şüpheli, sanık, müdafi, vekil, soruşturma, kovuşturma, ifade alma, sorgu, malen sorumlu, suçüstü, toplu suç ve disiplin hapsi. Tanımlar kanunun tamamında geçerlidir ve kişilerin muhakemedeki sıfatını belirlemede kullanılır. Madde, bu sıfatların hangi evrede ve hangi ilişki içinde kazanıldığını belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bu Kanunun uygulanmasında;
a)Şüpheli: Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi,
b)Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi,
c)Müdafi: Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı,
d)Vekil: Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı,
e)Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi,
f)Kovuşturma: İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,
g)İfade alma: Şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini,
h)Sorgu: Şüpheli veya sanığın hâkim veya mahkeme tarafından soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini,
i)Malen sorumlu: Yargılama konusu işin hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişiyi,
j)Suçüstü:
1.İşlenmekte olan suçu,
2.Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,
3.Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu,
k)Toplu suç: Aralarında iştirak iradesi bulunmasa da üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen suçu,
l)Disiplin hapsi: Kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, önödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi,
İfade eder.
Bu maddedeki kavramlar
- Disiplin hapsi
- İfade alma
- İfade alma ve sorgu
- Kovuşturma
- Malen sorumlu
- Müdafi
- Sanık
- Sorgu
- Soruşturma
- Suçüstü
- Şüpheli
- Toplu suç
- Vekil
- Soruşturma ve kovuşturma evresi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.393 karar arasından seçildiİçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (24.12.2025, bozma) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.
- Ceza Genel Kurulu E.2024/83 K.2025/478 T.2025-11-19Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
CMK'nın 2. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; "şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı" olarak tanımlanan müdafi, toplumsal savunmayı gerçekleştirmek amacıyla şüpheli veya sanık lehine hareket edip hukuki yardımda bulunan ve gerçeğin ortaya çıkarılmasını sağlayan kamusal bir muhakeme süjesidir.
- 7. Ceza Dairesi · E. 2022/15099 · K. 2023/4593 · T. 03.05.2023Daire kararıBozma
adlî para cezasının taksitlendirilmesine, hak yoksunluklarına, kaçak sigaraların müsaderesine ve katılan lehine vekâlet ücreti verilmesine, sanık ... hakkında ise atılı suçu işlediği sabit olmadığından 5271 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin (e) bendi uyarınca beraatine karar verilmiştir.
- Ceza Genel Kurulu E.2011/266 K.2012/139 T.2012-04-03Ceza Genel KuruluRet
1412 sayılı Yasa döneminde, birinci şekilde görevlendirilen avukata müdafi, ikinci şekilde görevlendirilen avukata ise vekil denilmekte iken 5271 sayılı Yasa bu ikili ayrımı kaldırmış ve 2. maddesinin (c) fıkrasında bunların her ikisi de müdafi olarak tanımlanmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- TanımlarCeza Muhakemesi Hukuku · 1 Genel Hükümler - Yetki - Bağlantı · 0:24
Bu maddeye özel soru
(Olay): Cumhuriyet Savcısı A, yürüttüğü bir soruşturma sonucunda B hakkında iddianame düzenleyerek mahkemeye sunmuştur. Mahkeme iddianameyi kabul etmiştir. Bu aşamadan hükmün kesinleşmesine kadar geçen evre aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Soruşturma
- B) Ön inceleme
- C) Kovuşturma
- D) Tahkikat
- E) İnfaz
Bu maddeyle ilgili 17 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl