HMK Madde 6Genel yetkili mahkeme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, davalı gerçek veya tüzel kişi bakımından genel yetkili mahkemeyi belirler ve bu mahkemenin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu söyler. Yerleşim yerinin hangi hukuk kurallarına göre belirleneceğini de bağlar. Madde, davacı ile davalı arasındaki her türlü dava bakımından genel yetki kuralıdır. Madde, özel yetki hallerini (m.5 ve devamı ile diğer kanunlardaki özel yetki kuralları) düzenlemez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
(2)Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Madde gerekçesi
1086 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında olduğu gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesi, genel yetkili mahkeme olarak kabul edilmiştir. Türk Medenî Kanununun 19 uncu maddesindeki düzenlemeye paralel olarak, kavram birliğini gerçekleştirmek amacıyla, “ikametgâh” yerine “yerleşim yeri” kavramı kullanılmıştır. Hükümde, gerçek kişiler dışında, tüzel kişi ifadesine yer verilerek, “yerleşim yeri” kavramının her ikisi için de geçerli olduğu, belirtilmek demet 387 17-18 – 13 – istenmiştir. Ayrıca, davalının, davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri esas alınarak, davalının daha sonra yerleşim yerini değiştirmesi hâlinde, mahkemenin yetkisinin bundan etkilenmesi ve yetkisiz hâle gelmesi önlenmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında, genel yetkili mahkemenin belirlenmesinde esas alınan, “yerleşim yeri”nin neye göre ve nasıl belirleneceği konusunda doğabilecek tereddütleri gidermek amacıyla, “yerleşim yerinin Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre” belirleneceği konusunda açıklık getirilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddedeki kavramlar
- Genel yetkili mahkeme
- Yerleşim yeri
- Davanın açıldığı tarih
- Kesin yetki kuralı
- Özel yetki kuralı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.222 karar arasından seçildiİçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (17.12.2025, onama) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi · E. 2023/1310 · K. 2024/109 · T. 14.02.2024İstinafKabul
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. maddesine göre, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkili şirkete ait ticaret odası ile ticaret sicil kayıtları incelendiğinde anlaşılacağı üzere müvekkili şirketin adresinin “...” olduğunu, yetkili icra müdürlüğünün de İstanbul Anadolu İcra Müdürlükleri olduğunu, huzurdaki davanın ve davaya konu icra takibinin yetkisiz yerde açıldığını, somut olayda, davalı borçlunun merkez adresinin İstanbul olduğunu,
- Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2023/237 · K. 2023/345 · T. 06.06.2023İlk dereceRet
davalının süresi içerisinde usulüne uygun şekilde yetki itirazında bulunduğu, bu durumda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili hale geldiği, gerek İİK'nin hükümlerinde,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi · E. 2024/488 · K. 2024/655 · T. 25.04.2024İstinafGönderme
İçe rücu davasında yetkili mahkeme seçimlik yetki olarak 6100 sayılı Kanun'un genel yetki kuralları çerçevesinde ve özellikle anılan yasanın 6, 15 ve 16 ncı maddelerinin birinci fıkraları ile 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre belirlenecektir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Yetki · Genel Kural ve Genel Yetkili MahkemeMedeni Usul Hukuku · 1 Genel Hükümler, Görev, Yetki · 4:10
Bu maddeye özel soru
(A) ve (B) arasında yapılan bir ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta, (A) dava açmak istemektedir. (B)'nin yerleşim yeri İzmir, sözleşmenin ifa yeri ise Bursa'dır. Bu durumda (A), davasını hangi mahkemede açabilir?
- A) Sadece İzmir Mahkemelerinde
- B) Sadece Bursa Mahkemelerinde
- C) Davacının yerleşim yeri mahkemesinde
- D) Hem İzmir hem de Bursa Mahkemelerinde
- E) Uyuşmazlık ticari olduğu için sadece İstanbul Mahkemelerinde
Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl