Şube nedir?

Kanunda tanımlı · 3 kanun18 maddede geçiyor · 12 kanun

Kısaca

Şube, 12 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.95 · şubenin organları ve uygulanacak hükümler: Derneğin merkezine bağlı olarak belirli bir yerde faaliyet gösteren birimdir.
  • HMK m.14 · şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki: Bir merkeze bağlı olduğu halde müstakil sermayesi ve muhasebesi bulunan ya da muhasebesi merkezde tutulan ve müstakil sermayesi olmadan kendi başına ticari muamele yapan yerlerdir.
  • TTK m.40 · tescil: Merkezden ayrı bir yerde, merkeze bağlı olarak faaliyet gösteren ticari işletme birimidir.

Kanuna göre anlamı

  • 5253 s. K. m.2/1-hDernekler Kanunu

    Şube: Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birimi

  • 5362 s. K. m.3/1-gEsnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu

    Şube: Birlik tarafından oda kurulamayan ilçelerde açılacak ve buradaki esnaf ve sanatkârların işlemlerini yürütecek hizmet birimlerini

  • 6361 s. K. m.3/1-iFinansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu

    Şube: Şirketin bağımlı bir parçasını oluşturan ve faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını kendi başına yapan her türlü iş yerini

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

Kanunda nerede geçiyor

18 maddeden 14'i

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.92 · 2. Yabancı dernekler

    Yabancı derneğin Türkiye'de kurduğu, merkezine bağlı ve onun adına örgütlenen birimdir. Şube açılması izne tabidir.

  • TMK m.94 · F. Derneklerin örgütlenmesi — I. Şube açmaları — 1. Kuruluşu

    Derneğin merkezinden ayrı bir yerde faaliyet göstermek üzere açtığı, derneğin bir parçası olan birimdir. Şubenin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmaz; hukuki işlemleri dernek adına yapılır.

  • TMK m.95 · 2. Şubenin organları ve uygulanacak hükümler

    Derneğin merkezine bağlı olarak belirli bir yerde faaliyet gösteren birimdir. Şubenin tüzel kişiliği bulunmaz; bu nedenle dava ehliyeti ve kendi adına hak edinme gücü yoktur, ilişkiler merkez derneğe aittir.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.40 · 2. Tescil

    Merkezden ayrı bir yerde, merkeze bağlı olarak faaliyet gösteren ticari işletme birimidir. Merkezi Türkiye'de olan işletmenin şubesi, şubenin bulunduğu yer sicilinde tescil ve ilan edilir.

  • TTK m.48 · 5. Şubeler

Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

Dernekler Kanunu

  • Dernekler Kanunu m.2 · Tanımlar

    Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birimdir. Organlarının bulunması temsilcilikten ayırt edici özelliktir.

  • Dernekler Kanunu m.24 · Temsilcilik

    Maddenin söz konusu olduğu hükümde ayrı bir kavram olarak geçer ve temsilcilikten farklıdır. Şubeler temsilcilik açamaz; yani şube, temsilcilik kurma yetkisine sahip olmayan bir birimdir.

Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.14 · Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki

    Bir merkeze bağlı olduğu halde müstakil sermayesi ve muhasebesi bulunan ya da muhasebesi merkezde tutulan ve müstakil sermayesi olmadan kendi başına ticari muamele yapan yerlerdir. Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin şube tanımı, bağımsız sermaye ve muhasebe aranmaksızın kendi başına sınai veya ticari faaliyetin yürütüldüğü yerleri de şube sayar.

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.4 · Vergi dairesi

    Vergi dairesine bağlı olarak Bakanlıkça açılabilen birimdir. Şubenin yetki, görev ve sorumluluğu Bakanlıkça tespit edilir.

Kooperatifler Kanunu

  • Kooperatifler Kanunu m.3

    Kooperatifin merkezinden ayrı yerlerde açtığı işyeridir. Şube, merkezin sicil kaydına atıf yapılarak bulunduğu yer ticaret siciline tescil edilir.

Terim 4 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Merkez ve şube tescili: fark nedir?

Merkez, kooperatifin merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil edilir ve ilan edilir.

Şube, merkezin sicil kaydına atıf yapılarak şubenin bulunduğu yer ticaret siciline tescil edilir.

Şubenin tescili merkez kaydına bağlıdır; şube için ayrı bir ilan ve tescil yerine merkez kaydına atıf yapılır.

1163 s. K. m.3

Şube ile temsilcilik arasındaki fark nedir?

Şube, memleket içinde gerekli görülen şehirlerde açılan birimdir ve Banka Meclisi kararı yeterlidir.

Temsilcilik, yabancı memleketlerde kurulan birimdir ve Banka Meclisi kararına ek olarak Cumhurbaşkanının muvafakatini gerektirir.

Yurt dışı temsilcilik için ek bir idari onay zorunludur; yurt içi şube için bu onay aranmaz.

1211 s. K. m.2

Şube ile muhabir arasındaki fark nedir?

Şube, bankanın yerleşik ve kendi adına bağımsız işlem yapabilen teşkilat birimidir.

Muhabir, bankanın işlerini yürütmek üzere temin ettiği dış bağlantıdır.

Her ikisi için Banka Meclisi kararı aranır, ancak maddede bunların hukuki statüsü ayrıca düzenlenmemiştir.

1211 s. K. m.2

Yurt içi şube ile yurt dışı şube arasındaki fark nedir?

Seyahat acentasının Türkiye sınırları içinde açtığı şubedir.

Seyahat acentasının yurt dışında açtığı şubedir.

Madde metni her iki şube türünü de açıkça düzenler; bildirim ve kuruluş izni şartı ikisi için aynıdır.

1618 s. K. m.6

Sürekli şube ile geçici şube arasındaki fark nedir?

Belli bir yerde kalıcı olarak faaliyet gösteren şubedir.

Geçici bir ihtiyaç veya etkinlik için açılan şubedir.

Madde her iki şube türüne de aynı şartları uygular; bildirim ve izin usulünde ayrım yapılmaz.

1618 s. K. m.6

Şube ile merkez arasındaki fark nedir?

Şube, kendi bağlı olduğu merkezin adını levha, antetli kağıt ve mühürde belirtir.

Merkez, kendi ticari adresini ve unvanını kullanır.

Şubenin hangi merkeze bağlı olduğunun dış dünyaya gösterilmesi zorunludur.

1618 s. K. m.6

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2008/22 E., 2010/82 K., 17.06.2010
    İlgili madde: 5253 s. K. m.24
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2024/568 E., 2025/526 K., 17.09.2025
    İlgili madde: 5174 s. K. m.9
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2020/189 E., 2020/888 K., 17.11.2020
    İlgili madde: 5253 s. K. m.2

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.