Vakıa nedir?

Vakıa, tarafların ileri sürmesi gereken somut olgudur.

Hukuki nitelendirme, hâkimin kanun bilgisiyle yaptığı işlemdir.

Hâkim, tarafların ileri sürdüğü vakıalara doğru hukuk kuralını resen uygular; tarafların hukuki nitelendirmesiyle bağlı değildir.

Olup olmadığı ya da nasıl gerçekleştiği tartışılan olgular isticvabın konusudur.

Hukuki işlemin varlığı ve içeriği isticvabın konusu olamaz.

Hukuki işlemin isticvapla ispatı mümkün değildir; ödeme gibi bir iddianın isticvapla kanıtlanması kabul edilmez.

Tarafın aleyhine olan vakıalar isticvap konusu yapılabilir.

Tarafın lehine olan vakıalar hakkında isticvap yapılamaz.

Lehe vakıalar için ancak tarafların dinlenmesi ya da hâkimin aydınlatma ödevi yoluna başvurulabilir.

Vakıa somutlaştırma, iddia edilen olayın zaman, mekân ve içerik bakımından ayrıntılandırılmasıdır.

Delil gösterme, bu vakıanın hangi delille ispat edileceğinin belirtilmesidir.

İki yükümlülük birbirinden bağımsızdır; biri yerine getirilip diğeri eksik kalırsa ispat faaliyeti sağlıklı yürütülemez.

İtiraz, açık delil veya vakıa gösterilerek ileri sürülür ve incelenebilir hale gelir.

Soyut, dayanaksız bir itiraz bu koşulu karşılamaz.

Açık delil veya vakıa gösterilmeyen itiraz incelenmeye değer görülmez.

Taraflar üzerinde serbestçe tasarruf edebildikleri, kanuni şekil ve koşulları aşan bir teklifle ilgili vakıa.

Kamu düzenine ilişkin, emredici kurallarla düzenlenmiş veya şekil şartına bağlı bir işlemi konu alan vakıa.

Geçerli yemin teklifine dayanan yalan yemin suç oluşturur; yemine konu olamayacak vakıaya ilişkin yemin hukuken geçersiz olduğundan bu suç bakımından yalan yere yemin tartışması doğmaz.