Hakkın kötüye kullanılması nedir?

6 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Hakkın kötüye kullanılması, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.2 · dürüst davranma: Hukuken tanınmış bir hakkın, amacına ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde kullanılmasıdır.
  • HMK m.29 · dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü: Bir hakkın, tanınma amacına aykırı biçimde ve kullanan için menfaat yokken ya da çok küçük bir menfaat varken kullanılmasıdır.
  • İİK m.34 · icranın nereden isteneceği: Yetki kuralının amacı dışında, borçluyu taciz veya zarar verme maksadıyla kullanılmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.2 · I. Dürüst davranma

    Hukuken tanınmış bir hakkın, amacına ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde kullanılmasıdır. Yalnız hakkın kullanımında dürüstlük ilkesine aykırılık yetmez; aykırılığın açık olması ve kullanımın başkasına zarar tehlikesi veya zararı doğurması aranır.

  • TMK m.166 · VI. Evlilik birliğinin sarsılması

    Davalının itirazının, davacının kusurlu davranışından yararlanmak yerine hakkı amacı dışında kullanması hâlidir. Bu nitelik taşıyan itirazla boşanmaya karar verilebilir.

  • TMK m.200 · VI. Durumun değişmesi

    Değişikliği doğuran olgunun istemde bulunan eşin keyfi hukuki davranışından kaynaklanmamasını ifade eder. Bu hâlde değişiklik talebi kabul edilmez.

  • TMK m.683 · A. Mülkiyet hakkının içeriği

    TMK m.2 uyarınca, malikin korunmaya değer bir yararı olmadan yalnızca başkasını rahatsız etmek amacıyla mülkiyet yetkisini kullanmasıdır. Bu hal mülkiyetin içeriğini daraltır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.29 · Dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü

    Bir hakkın, tanınma amacına aykırı biçimde ve kullanan için menfaat yokken ya da çok küçük bir menfaat varken kullanılmasıdır. Hukuk düzeninde emredici bir yasak niteliğindedir ve hâkim bunu resen dikkate alır.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.34 · İcranın nereden isteneceği

    Yetki kuralının amacı dışında, borçluyu taciz veya zarar verme maksadıyla kullanılmasıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi çerçevesinde değerlendirilir ve borçlunun şikâyet yoluna başvurmasına yol açar.

Karıştırılan kavramlar

Hakkın kötüye kullanılması ile iyiniyet (m.3) arasındaki fark nedir?

Dürüstlük kuralı objektif bir ölçüttür ve bir kişinin kendi bilgisinden bağımsız olarak davranışın dürüstlüğüne bakar.

İyiniyet ise kişinin bilgi durumuna bağlı, sübjektif bir kavramdır ve m.3'te düzenlenir.

İyiniyetin korunması ve dürüstlük kuralına aykırılık birbirinden ayrı değerlendirilir; bir kişi iyiniyetli olsa da dürüstlük kuralına aykırı davranmış olabilir.

TMK m.2

Dürüstlük kuralı ile hakkın kötüye kullanılması arasındaki fark nedir?

Dürüstlük kuralı, taraf davranışının genel ölçütüdür ve yargılama süresince geçerlidir.

Hakkın kötüye kullanılması, hakkın amacına aykırı kullanılmasıdır ve emredici bir yasaktır.

Hakkın kötüye kullanıldığı savunma olarak ileri sürülmese bile, hâkim bunu dava dosyasından anlaşıldığı ölçüde resen dikkate alır.

HMK m.29

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2023/615 E., 2025/217 K., 09.04.2025
    İlgili madde: TMK m.2
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2023/891 E., 2025/99 K., 05.03.2025
    İlgili madde: TMK m.2
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2023/1139 E., 2024/581 K., 27.11.2024
    İlgili madde: HMK m.29

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.