Havale nedir?

Kanunda tanımlı13 maddede geçiyor · 8 kanun

Kısaca

Havale, 8 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TBK m.555 · tanımı: Havale eden kişinin, kendi hesabına bir edimi havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bu edimi kendi adına kabul etmek üzere de havale alıcısını yetkilendirdiği hukuki işlemdir.
  • HMK m.126 · cevap dilekçesinin verilmesi: Dilekçenin mahkemede ilgili işlemler için görevli birime veya hâkime yönlendirilmesi işlemidir.
  • İYUK geç. m.6: Gelen dilekçenin hangi dosyaya ya da hangi hâkime iş olarak verileceğine karar verilmesi işlemidir.

Kanuni tanım

  • 6475 s. K. m.3/1-kPosta Hizmetleri Kanunu

    Havale: Göndericinin PTT iş yerlerine veya cihazlarına yatırdığı ya da yurt dışından gönderdiği paranın alıcı olarak gösterdiği kişiye ödenmesi, bir posta çeki hesabına işlenmesi veya posta çeki hesap sahibinin hesabındaki paradan belirttiği kadarının alıcı olarak gösterdiği bir üçüncü kişiye veya kendisine ödenmesi yönünde PTT’yi muhatap alarak verdiği emri

Kanunda nerede geçiyor

13 madde

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.555 · A. Tanımı

    Havale eden kişinin, kendi hesabına bir edimi havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bu edimi kendi adına kabul etmek üzere de havale alıcısını yetkilendirdiği hukuki işlemdir. Madde metninde tek taraflı bir işlem olarak tanımlanır; taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurmaz.

  • TBK m.556 · I. Havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişki

    Havale eden, bir borcunu ifa amacıyla havale ödeyicisine verme yetkisi, havale alıcısına da kabul etme yetkisi verdiğinde ortaya çıkan çift yetkili işlemdir. Ödeyiciye ve alıcıya yükümlülük değil yetki verir.

  • TBK m.559 · C. Geri alma

    Havale edenin, havale ödeyicisine kendi adına, havale alıcısına bir edimi ifa etmesi yetkisini verdiği ve bu yetkiye dayanarak ilişkinin kurulduğu hukuki işlemdir. Madde, yetkinin geri alınmasını düzenlediği için havale ilişkisinin bu yetki unsuru üzerinde durur.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.126 · Cevap dilekçesinin verilmesi

    Dilekçenin mahkemede ilgili işlemler için görevli birime veya hâkime yönlendirilmesi işlemidir. Maddeye göre cevap dilekçesinin verilme tarihi, havale tarihidir.

  • HMK m.159 · Dosyaya belge konulması ve dosyanın başka yere gönderilmesi

    Mahkemeye sunulan dilekçe ve belgenin hâkim veya yazı işleri müdürü tarafından işleme alınmak üzere yönlendirilmesi işlemidir. Dosyaya konulmadan önce yapılması zorunludur.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.780 · I - Unsurlar

    Düzenleyenin muhatap bankaya, çekte yazılı bedeli hamile ödeme emridir. Bedelin ödenmesinin bir koşula bağlanmaması gerekir.

  • TTK m.826 · B) Kambiyo senetlerine benzeyen senetler — I - Emre yazılı havaleler — 1. Genel olarak

    Bir kişinin başka bir kişiye, üçüncü kişinin ödemesini isteyen yazılı talimatıdır. Maddenin uygulanabilmesi için metnin senet dışında bir havale olarak düzenlenmiş olması gerekir.

Danıştay Kanunu

  • Danıştay Kanunu m.39 · İçtihatları birleştirme kurulunun görevleri

    Danıştay Başkanının, aykırılık veya uyuşmazlık konusunu kurulun incelemesine göndermesidir. Kurul, kendiliğinden değil bu havale üzerine inceleme yapar.

  • Danıştay Kanunu m.62 · Tetkik Hakimlerinin görevleri

    Daire veya kurul başkanı ile Danıştay Başkanının işi tetkik hâkimine incelenmek üzere devretmesidir. Tetkik hâkiminin inceleme yetkisi bu havaleye bağlıdır; kendiliğinden iş alamaz.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.34 · İcranın nereden isteneceği

    Takibin başlatıldığı icra dairesinden alacaklının yeni yerleşim yerindeki icra dairesine devredilmesi işlemidir. Alacaklının talebine bağlıdır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK geç. m.6

    Gelen dilekçenin hangi dosyaya ya da hangi hâkime iş olarak verileceğine karar verilmesi işlemidir. Geçiş döneminde bu işlemi evrak bürosu değil mahkeme başkanı veya hâkim yapar.

İl Özel İdaresi Kanunu

  • İl Özel İdaresi Kanunu m.16 · İhtisas komisyonları

    Meclisin bir işi ilgili ihtisas komisyonuna göndermesidir. Komisyon ancak kendisine havale edilen işi inceleyip rapora bağlar.

Belediye Kanunu

  • Belediye Kanunu m.35 · Encümen toplantısı

    Belediye başkanının bir konunun encümende görüşülmesi için yaptığı işlemdir. Başkanın havale etmediği konular encümende görüşülemez.

Karıştırılan kavramlar

Yerleşim yeri değişikliği öncesi takip ile yerleşim yeri değişikliği sonrası havale arasındaki fark nedir?

Takip başladıktan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi durumudur.

Takibin ilk başlatıldığı icra dairesinin yetkisi, alacaklının sonradan değişen yerleşim yeri tarafından etkilenmez.

Alacaklı talep ederse takip yeni yerleşim yeri icra dairesine havale edilir.

İİK m.34

Havale ile alacağın devri arasındaki fark nedir?

Havalede havale eden, ödeyiciye ödeme ve alıcıya kabul yetkisi verir; bu bir yetki ilişkisidir.

Alacağın devrinde alacaklı, alacağın kendisini devralana geçirir ve devralan alacaklı olur.

Havalede alacak el değiştirmez; alıcı yalnız edimi kendi adına kabul eder. Alacağın devri ise TBK m.183 vd. kapsamında kalır.

TBK m.555

Havale ile temsil arasındaki fark nedir?

Havalede ödeyici ile alıcı arasında temsil ilişkisi kurulmaz; ödeyici havale eden adına değil, kendi borcunu ifa eder.

Doğrudan temsilde temsilci, asıl adına hukuki işlem yapar.

Havale ödeyicisi ile alıcı arasındaki ilişki temsil hükümlerine tabi değildir; madde metni yalnız yetki verme işlemini tanımlar.

TBK m.555

Havale ile basit ödeme talimatı (sözleşme niteliği) arasındaki fark nedir?

Metin, havaleyi bir sözleşme olarak değil, tek taraflı çifte yetki işlemi olarak tanımlar.

Sözleşme türlerinde iki taraflı karşılıklı irade birleşmesi aranır.

Havale için sözleşme kurulmasına gerek yoktur; ancak ödeyicinin kabulü, alıcıya karşı bağlayıcı bir borç doğurabilir.

TBK m.555

Havale alıcısının kabul etmesi ile havale alıcısının kabul etmek istememesi arasındaki fark nedir?

Havale alıcısı havaleyi kabul etmişse ve ödeyiciye başvurmuşsa, alacağını havalede belirlenen süre içinde elde edemezse bu alacağı havale edene yeniden ileri sürebilir.

Havale alıcısı havaleyi kabul etmek istemezse havale edene gecikmeksizin bildirimde bulunmak zorundadır.

Kabul eden alıcı için havale edene karşı alacak yeniden doğar; kabul etmeyen alıcının bildirmemesi hâlinde doğan zarardan sorumluluğu vardır.

TBK m.556

Havale edenin yeniden ileri sürme hakkı ile havale ödeyicisinin ödeme yükümlülüğü arasındaki fark nedir?

Havale alıcısı, havale edene karşı bedel ilişkisinden doğan alacağı yeniden ileri sürebilir.

Havale ödeyicisinin alıcıya karşı ödeme yükümlülüğü, ödeyicinin havaleyi kabul ettiğini bildirmesine bağlıdır ve bu madde ile düzenlenmez.

Ödeyici ödemezse alıcı önce ödeyiciye, ardından havale edene karşı başvurabilir; ödeyicinin yükümlülüğü m.557'ye göre değerlendirilir.

TBK m.556

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/1835 E., 2024/2015 K., 17.10.2024
    İlgili madde: TBK m.556, TBK m.559
  2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, 2024/528 E., 2024/2410 K., 11.10.2024
    İlgili madde: TBK m.556, TBK m.559
  3. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2020/45 E., 2020/173 K., 15.10.2020
    İlgili madde: TBK m.556, TBK m.559

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.