HMK Madde 25Taraflarca getirilme ilkesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, medeni yargılamada taraflarca getirilme ilkesinin iki yönünü düzenler: hâkimin tarafların söylemediği vakıa ve itirazları kendiliğinden dikkate almasının ve onları hatırlatabilecek davranışlarda bulunmasının yasaklanması (birinci fıkra) ile kanunla belirtilmedikçe hâkimin kendiliğinden delil toplayamaması (ikinci fıkra). Kural, özel hukuk uyuşmazlıklarında yargılamayı yürüten tüm hâkimler ve mahkemeler bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu maddedeki kavramlar
- Taraflarca getirilme ilkesi
- Vakıa
- Dikkate alma
- Hatırlatabilecek davranış
- Kanunda öngörülen istisna
- Kendiliğinden delil toplama
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
716 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2023/1039 K.2025/60 T.2025-02-19Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
HMK'nın 25. maddesinde düzenlemesine yer verilen “Taraflarca getirilme ilkesi” nin işlerlik kazandığı davalarda, davanın taraflarınca delillerin gösterilmesi işleminin gerçekleştirilmesi gerekir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2016/371 K.2020/203 T.2020-02-25Hukuk Genel KuruluBozma
önceki gerekçelerle ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 25. maddesinde belirtilen ilke uyarınca eldeki davanın, taraflarca oluşturulması gereken davalar kapsamında olup; resen araştırma ilkesinin uygulanma olanağı bulunmadığı gibi iş sözleşmesinin, kıdem ve ihbar tazminatları ödemeyi gerektirmeyen koşullarda son bulduğunun ispatı külfetinin de davalı işveren üzerinde bulunduğu, bozmaya konu ilk hükmün,
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/7537 · K. 2025/8613 · T. 06.11.2025Daire kararıBozma
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 25. maddesine göre hâkim iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatacak davranışlarda dahi bulunamaz.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Hâkimin "Davayı Aydınlatma Ödevi"ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Hâkim, maddi veya hukuki açıdan belirsiz gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırabilir.
- B) Uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda hâkim taraflara soru sorabilir.
- C) Hâkim, uyuşmazlığın çözümü için gerekli gördüğü hallerde taraflardan delil gösterilmesini isteyebilir.
- D) Aydınlatma ödevi, hâkimin taraflarca getirilme ilkesini tamamen göz ardı ederek kendiliğinden her türlü delili toplamasına olanak tanır.
- E) Bu ödev, yargılamanın makul sürede ve düzenli yürütülmesini sağlayan usul ekonomisiyle de bağlantılıdır.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl