HMK Madde 401Görev ve yetki
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, henüz dava açılmadan önce delil tespiti talebinin hangi mahkemeye yapılacağını ve dava açıldıktan sonra yapılacak delil tespiti taleplerinde yetkili ve görevli mahkemeyi belirler. Dava açılmamışken talep, esas davaya bakacak mahkemeden ya da keşif, bilirkişi incelemesi yapılacak şeyin, veya tanığın bulunduğu yerin sulh mahkemesinden istenebilir. Esas davada delil tespiti yapan mahkemenin yetki ve görev yönünden itiraz edilemeyeceğini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Henüz dava açılmamış olan hâllerde delil tespiti, esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden veya üzerinde keşif yahut bilirkişi incelemesi yapılacak olan şeyin bulunduğu veya tanık olarak dinlenilecek kişinin oturduğu yer sulh mahkemesinden istenir.
(2)Noterlerin, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu uyarınca yapacağı vakıa tespitine ilişkin hükümler saklıdır.
(3)Esas hakkında açılan davada, delil tespiti yapan mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğu ileri sürülemez.
(4)Dava açıldıktan sonra yapılan her türlü delil tespiti talebi hakkında sadece davanın görülmekte olduğu mahkeme yetkili ve görevlidir.
Madde gerekçesi
1086 sayılı Kanunun 370 inci maddesindeki düzenlemeye karşılık gelen bu maddede, söz konusu eski düzenlemeden farklı olarak, delil tespitinde görev ve yetki konusuna tam bir açıklık getirilmekte ve bunun müeyyidesi de tespit edilmektedir. Henüz dava açılmamışsa, esas hakkında davaya bakacak mahkemeden tespit istenebileceği gibi üzerinde keşif yahut bilirkişi incelemesi yapılacak şeyin veya tanığın bulunduğu yerin sulh hâkiminden de tespit istenebilecektir. Dava açılmazdan önce delil tespiti isteği yetkisiz mahkemede yaptırılmaya teşebbüs edilirse, yetki itirazında bulunmak gerekir. Aksi hâlde, bu maddenin üçüncü fıkrası uyarınca, daha sonra esas hakkında açılan davada, tespitin yetkisiz ve görevsiz mahkemede yapıldığı ileri sürülemeyecektir. Dava açıldıktan sonra delil tespiti işlemi, mutlaka davayı görmekte olan mahkemece yapılmalıdır. Noterler tarafından yapılacak tespitler bakımından söz konusu olacak yetki meselesinin düzenlenmesi ise Noterlik Kanununa bırakılmaktadır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
- Noterlik Kanunusaklı tutulur
Bu maddedeki kavramlar
- Delil tespiti
- Sulh mahkemesi
- Dava açıldıktan sonra delil tespiti
- Esas hakkındaki davaya bakacak mahkeme
- Vakıa tespiti
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
29 karar arasından seçildi- 22. Hukuk Dairesi · E. 2014/17106 · K. 2014/19794 · T. 30.06.2014Daire kararıBozma
Öncelikle belirtmek gerekir ki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 401. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Dava açıldıktan sonra yapılan her türlü delil tespiti talebi hakkında sadece davanın görülmekte olduğu mahkeme yetkili ve görevlidir” hükmü gereğince, inceleme konusu davanın açılma tarihinden sonra, ...
- İkinci Bölüm · E. 2017/40457 · T. 16.12.2020AYM bireysel başvuru
400. ve 401. maddeleri çerçevesinde tespitini istemiştir.
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2022/9700 · K. 2023/12821 · T. 29.11.2023Daire kararıOnama
taleple bağlılık kuralına aykırı olarak yazılı şekilde hüküm kurulmasının da doğru görülmediği, davalı Combaş Şirketi vekili son celse mahkemece okunan bilirkişi raporuna beyanda bulunmak üzere süre talep etmesine rağmen, bu talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesinin doğru olmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 401/4. maddesi hükmünde, dava açıldıktan sonra her türlü delil tespiti talebi hakkında sadece davanın görülmekte olduğu mahkemenin yetkili ve görevli olduğunun belirtildiği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, delil tespiti kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Taraflar, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş bir vakıanın tespiti için başvurabilirler.
- B) İleride açılacak bir davada ileri sürülecek bir vakıanın tespiti için başvurulabilir.
- C) Delil tespiti istenebilmesi için kural olarak hukuki yararın varlığı gerekir.
- D) Mahkemece belirlenen tespit giderleri avans olarak ödenmedikçe talep reddedilir.
- E) Esas hakkında dava açıldıktan sonra delil tespiti yapan mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğu ilk itiraz olarak ileri sürülebilir.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl