HMK Madde 74Davaya vekâlette özel yetki verilmesini gerektiren hâller

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

HMK m.74, davada vekilin açıkça yetki verilmedikçe yapamayacağı işlemleri sayar: sulh, hâkimi reddetme, davanın tamamını ıslah, yemin işlemleri, başkasını tevkil, haczi kaldırma, müvekkilin iflasını isteme, tahkim ve hakem sözleşmesi, konkordato ve sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuru, feragat, karşı tarafı ibra ve davayı kabul, yargılamanın iadesi, hâkim fiilleri nedeniyle Devlet aleyhine tazminat davası ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaların açılıp takibi konularında özel yetki şartını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Açıkça yetki verilmemiş ise vekil; sulh olamaz, hâkimi reddedemez, davanın tamamını ıslah edemez, yemin teklif edemez, yemini kabul, iade veya reddedemez, başkasını tevkil edemez, haczi kaldıramaz, müvekkilinin iflasını isteyemez, tahkim ve hakem sözleşmesi yapamaz, konkordato veya sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması teklifinde bulunamaz ve bunlara muvafakat veremez, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz, davadan veya kanun yollarından feragat edemez, karşı tarafı ibra ve davasını kabul edemez, yargılamanın iadesi yoluna gidemez, hâkimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açamaz, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Bu maddede vekile açık yetki verilmesi gereken durumlar geniş tutulmuş, 1086 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde yazılı olan vekilin sulh olması, hükmolunan şeyi teslim alması, haczin kaldırılması, hakem tayini, davadan feragat, karşı tarafın davasını kabul ve karşı tarafı ibraya ilişkin düzenleme muhafaza edilmiştir. Ancak yeminin reddi ve iadesi bu Tasarıda ayrı ayrı belirlendiğinden, iade konusu fıkraya ayrıca ilâve edilmiştir. 63 üncü maddenin ikinci cümlesinde, yeminin kabulü ve reddine ilişkin beyan için, vekile, ancak yemin edecek kimse tarafından yemin teklif olunan meseleye ıttıla kesbettikten sonra, yetki verilebilmesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Ancak işin mahiyeti icabı, vekilin, talimat almaksızın yapacağı işlem kendisini de sorumlu kılacak bir yetkinin kullanılması sonucunu doğuracağından ve pratikte de 1086 sayılı Kanundaki düzenlemenin bir yarar sağlamadığı görüldüğünden bu maddeye alınmamıştır. Düzenleme gereğince hâkimin reddi, davanın tamamının ıslahı, yemin teklifi, iadesi veya reddi, başkasını tevkil, müvekkilinin iflâsını istemek, hakem sözleşmesi yapmak, konkordato veya sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması teklifinde bulunmak ve bunlara muvafakat vermek, davanın alternatif çözüm yollarına başvurmak, kanun yollarından feragat etmek, yargılamanın yenilenmesi (iadesi) yoluna gitmek, hâkimlerin sorumlulukları sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açmak, vekile açıkça belirtilerek yetki verilmesi hâlinde mümkündür. Bunun yanı sıra kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili olarak da hangileri hakkında yetkilendirildiği açıkça belirtilmek kaydı ile vekil sıfatıyla işlem yapılabilir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

  • Ahz-ukabz
  • Özel yetki
  • Açıkça yetki
  • Alternatif uyuşmazlık çözüm yolları
  • Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

674 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2025/168 K.2025/175 T.2025-03-26
    Hukuk Genel KuruluGöndermeYerleşik içtihat
    14. Şu hâlde vekil tarafından 6100 sayılı Kanun'un 74. maddesine uygun özel yetki içeren vekâletname sunulmadığına göre aynı Kanun'un 77. maddesine göre işlem yapılmalıdır.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2019/57 K.2019/645 T.2019-06-13
    Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
    Yargıtay Büyük Genel Kurulunca; “…1086 sayılı HUMK’da herhangi bir somut düzenleme olmaması nedeniyle 04.02.1959 tarihli ve 14/6 sayılı içtihadı birleştirme kararı çerçevesinde çözümlenen hakimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine açılan tazminat davalarında vekaletname sorunu, 6100 sayılı HMK’nın 74. maddesinde somut bir norma bağlanmış, söz konusu norm ile vekaletnamede özel yetki bulunmaması halinde hâkimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açılamayacağı kabul edilmiş ve bu husus aynı Kanun’un 114. maddesinin (f) bendi uyarınca dava şartı hâline getirilmiştir.
  3. 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/241 · K. 2025/854 · T. 17.02.2025
    Daire kararıGönderme
    Dairenin 29.02.2024 tarihli ve 2023/5661 E., 2024/880 K. sayılı ilamı ile; temyiz isteminden feragat eden davacı vekilinin dosya içindeki vekâletnamesinde kanun yollarından feragat yetkisinin bulunmadığı belirtilerek, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 74. maddesi gereğince kanun yollarından feragat ile ilgili özel yetkiyi içeren vekaletnamenin veya adı geçen davacı asılın temyizden feragat iradesini içeren dilekçesinin temin edilip dosyaya konulmasından sonra dosyanın Dairemize gönderilmesi gerektiğinden bahisle dosyasının mahkemesine iadesine karara verilmiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Medeni Usul Hukuku

Vekilin "yemin teklif etmesi" için gereken şart nedir?

  1. A) Duruşmada hazır bulunması.
  2. B) Özel yetki verilmiş olması.
  3. C) Karşı tarafın kabulü.
  4. D) Hakimin izni.
  5. E) Genel vekaletname.

Bu maddeyle ilgili 10 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl