TTK Madde 1I - Ticari hükümler
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Türk Ticaret Kanunu'nun Medeni Kanun'un ayrılmaz parçası olduğunu belirler ve ticari hüküm kavramını tanımlar. Ticari işin tanımını, tacir kavramını ve ticari davaların hangi mahkemede görüleceğini düzenlemez (ticari iş için m.3, tacir için m.12, ticari davalar için m.4 ve m.5/A-1 ayrıca incelenmelidir). Ticari hükümlerdeki zamanaşımı sürelerinin sözleşmeyle değiştirilememesi kuralı da bu maddede değil, m.6'da yer alır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Türk Ticaret Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu Kanundaki hükümlerle, bir ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiillere ilişkin diğer kanunlarda yazılı özel hükümler, ticari hükümlerdir.
(2)Mahkeme, hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve âdete, bu da yoksa genel hükümlere göre karar verir.
- 1.(üst başlık)26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu Kanunda yer alan; 1)“Sanayi ve Ticaret Bakanlığı”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığının”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığından”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığına” ibareleri sırasıyla “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığının”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığından”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığına”, 2)“Ulaştırma Bakanlığınca” ibareleri “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca”, 3)“Denizcilik Müsteşarlığı”, “Denizcilik Müsteşarlığının”, “Denizcilik Müsteşarlığınca”, “Denizcilik Müsteşarlığına”, “Denizcilik Müsteşarlığından” ibareleri sırasıyla “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı”, “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının”, “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca”, “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına”, “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından”, şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçesi
Tasarının 1 inci maddesi, 29/06/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu nun 1 inci maddesinin tekrarıdır. Ancak, maddenin birinci fıkrasında iki değişiklik yapılmıştır. Bi rinci değişiklik, 6762 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında bulunan, "bir ticarethane veya fabrika yahut ticarî şekilde işletilen herhangi bir müesseseyi" şeklindeki cümle parçasının ye rine "ticarî işletmeyi" teriminin konulmasıdır. Bu değişikliğin sebebi, önceki metinde sayılanların ticarî işletmenin uygulamadaki görünüş şekilleri, ticarî işletmenin sıkça rastlanan özel biçimleri ol malarıdır. Merkez kavram ticarî işletme olduğu halde, kavramı ifade eden terimi kullanmayıp onun türlerini saymak ve diğer maddelerde aynı yöntemi tekrarlamak, sistem anlayışı ve kanun yapma tekniği ile bağdaşmaz. Bir kanun, kavramları kullanmalı, kavramın uygulamadaki biçimlerine da- yanmamalıdır. Ayrıca 11 inci maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere, ticarethaneleri, örnek ola rak saymak yoluyla gösteren, 6762 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile aynı maddenin son fıkrasın da öngörülmüş bulunan fabrikacılık tanımı ve nihayet, 6762 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi, Ta sarıda yer almadığı için biçimlerin adlarını korumaya olanak yoktur. İkinci değişiklik, 3 üncü mad de ile gerekli uyumu sağlamak amacıyla, "işlere" sözcüğü çıkarılarak "işlemleri" sözcüğünün ko nulmuş olmasıdır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Genel hükümler
- Ticari hüküm
- Ticari iş
- Ticari örf ve âdet
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.931 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2024/2200 · K. 2025/2551 · T. 13.11.2025İDDKBozma
Sigorta şirketine ödenmiş sigorta primlerinin ödenecek tazminat miktarından düşülüp düşülmeyeceğine ilişkin kısmına gelindiğinde ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401. maddesinin 1. fıkrasında, sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşme olarak tanımlandığı,
- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi · E. 2025/614 · K. 2025/1012 · T. 06.10.2025İstinafRet
Bununla birlikte, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda 1. maddesinde “Türk Ticaret Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ayrılmaz bir parçasıdır.” denilmiştir.
- Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/1403 · K. 2025/1156 · T. 23.10.2025İlk dereceRet
MADDE 1– Bu Kanundaki hükümlerle, ‘ Bir ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiillere ilişkin diğer kanunlarda yazılı özel hükümler, ticari hükümlerdir’ ibaresi bulunmak olduğu, “Ticari Satış ve Mal Değişimi” başlıklı 23. Maddesinin (c) bendinde ise; “Malın ayıplı olduğu TESLİM SIRASINDA Açıkça Belli İse Alıcı - İKİ (2) GÜN- içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Ticari işlere uygulanacak hukuk kaynakları ve bu kaynakların uygulama sırası düşünüldüğünde, hakim önüne gelen bir uyuşmazlıkta aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve adet varsa genel hükümlere gidilmez.
- B) Ticari örf ve adet kuralları, yazılı olmasalar dahi genel hükümlerden (TBK, TMK genel hükümleri) önce uygulanır.
- C) Bir bölgeye özgü ticari örf ve adetler, genel nitelikteki ticari örf ve adetlere üstün tutulur.
- D) Ticari işlerde emredici hukuk kuralları, ticari örf ve adetten her zaman önce gelir.
- E) Kanunda açıkça atıf yapılmadıkça, "teamül" (henüz örf ve adet seviyesine ulaşmamış alışkanlık) mahkemenin hükmüne doğrudan esas teşkil edebilir.
Bu maddeyle ilgili 11 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl