TTK Madde 119IV - Hapis hakkı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TTK m.119, acentenin müvekkil karşısındaki hapis hakkını düzenler. Hapis hakkının hangi mallar üzerinde kurulabileceğini (acentenin zilyetliğindeki taşınırlar, kıymetli evrak ve senet aracılığıyla kullanılabilen mallar), hapis hakkının müvekkilin aciz halinde muaccel olmayan alacaklara genişletilmesini ve satılmış mallar bakımından bedel ödemesinden kaçınma imkânını düzenler. Kurala, acente ile müvekkil arasındaki acentelik ilişkisinde yer alan taraflar bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Acente, müvekkilindeki bütün alacakları ödeninceye kadar, acentelik sözleşmesi dolayısıyla alıp da gerek kendi elinde gerek özel bir sebebe dayanarak zilyet olmakta devam eden bir üçüncü kişinin elinde bulunan taşınırlar ve kıymetli evrak ile herhangi bir eşyayı temsil eden senet aracılığıyla kullanabildiği mallar üzerinde hapis hakkına sahiptir.
(2)Müvekkile ait mallar acente tarafından sözleşme veya kanun gereği satıldığı takdirde, acente bu malların bedelini ödemekten kaçınabilir.
(3)Müvekkil aciz hâlinde bulunduğu takdirde, acentenin henüz muaccel olmamış alacakları hakkında da birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
(4)Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrasıyla, 951 ilâ 953 üncü maddeleri hükümleri saklıdır.
Madde gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 132 nci maddesinden alınmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Acente
- Aciz hâli
- Hapis hakkı
- Muaccel alacak
- Acentelik sözleşmesi dolayısıyla zilyetlik
- Satış yoluyla elden çıkarma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
12 karar arasından seçildi- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi · E. 2022/585 · K. 2024/1439 · T. 26.09.2024İstinafGönderme
kendisine özel olarak yetki verilmemiş olsa bile, bizzat teslim ettiği malların bedelini tahsil etme, bedelini ödediği malları teslim alma ve bu işlemlerden doğan alacağı tecil ve tenzil etme yetkisine sahip olmaktadır." şeklinde ifade edildiğini; ayrıca 6102 sayılı yasanın 119/2.maddesinin " Müvekkile ait mallar acente tarafından sözleşme veya kanun gereği satıldığı takdirde, acente bu malların bedelini ödemekten kaçınabilir." hükmünü içerdiğini, aracı acentenin,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
İtalya merkezli lüks moda markası "Elegante Moda"nın Türkiye'deki tek yetkili acentesi olan (A), son altı aydır vadesi gelmiş komisyon alacaklarının müvekkili tarafından ödenmediğini tespit etmiştir. Ayrıca, (A)'nın, henüz vadesi gelmemiş komisyon alacakları da bulunmaktadır. Bu esnada, müvekkil şirketin ciddi bir mali darboğaza girdiği ve aciz hâline düşmek üzere olduğu yönünde piyasada söylentiler dolaşmaktadır. Bu gelişmeler üzerine (A), hem muaccel hem de müeccel alacaklarını güvence altına almak amacıyla, zilyetliğinde bulunan müvekkile ait yeni sezon ürünleri, ticari numuneleri ve son satışlardan tahsil ettiği nakit satış bedellerini müvekkile göndermeme kararı almıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, acente (A)'nın hapis hakkına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Acente, hapis hakkını sadece muaccel hale gelmiş komisyon alacakları için kullanabilir; müvekkilin aciz hâline düşmesi bu durumu değiştirmez ve vadesi gelmemiş alacaklar hapis hakkının kapsamı dışındadır.
- B) Acente, müvekkile ait ürünler ve numuneler üzerinde hapis hakkına sahip olsa da, tahsil ettiği satış bedelleri müvekkile ait olduğundan bu bedelleri alıkoyamaz ve derhal müvekkilin hesabına transfer etmelidir.
- C) Müvekkilin aciz hâlinde bulunması sebebiyle acente (A), hem vadesi gelmiş hem de henüz gelmemiş tüm alacakları için zilyetliğindeki mallar ve tahsil ettiği satış bedelleri üzerinde hapis hakkını kullanabilir.
- D) Acentenin hapis hakkı, alacağı ile orantılı olmak zorundadır; bu nedenle (A), sadece muaccel alacaklarına tekabül eden değerdeki malı alıkoyabilir, geri kalanını iade etmekle yükümlüdür.
- E) Acente ile müvekkil arasındaki güven ilişkisi zedelendiği için, acentenin tek taraflı olarak malları ve parayı alıkoyması dürüstlük kuralına aykırıdır ve bu durumda hapis hakkı doğmaz.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl