TTK Madde 143. Ticaret yapmaktan menedilenler

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, kanundan, yargı kararından, özel bir yasaktan ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine bağlı faaliyetlerde, yasak veya izin koşulu yerine getirilmeden ticari işletmeyi işleten kişinin tacir sayılmasını düzenler; ayrıca bu aykırılığın hukuki, cezai ve disipline ilişkin sorumluluğunun saklı olduğunu belirtir. Kişinin tacir sıfatının genel ölçütü, kişisel durumu, meslek ve görevi veya izin koşulu bakımından uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır.

(2)Birinci fıkraya aykırı hareketin doğurduğu hukuki, cezai ve disipline ilişkin sorumluluk saklıdır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Madde, 6762 sayılı Kanunun 16 ncı maddesini hükümleri yönünden aynen tekrar etmektedir. Mevcut hükmün gerekçesinde belirtildiği üzere amaç ticarî ehliyete sahip olmayanların tacir olmanın olumsuz sonuçlarını yüklenmeleri fakat haklardan yararlanmamalarını sağlamaktır. Hükümdeki "tacir sayılma" bunu ifade eder. Ancak dil yönünden bazı gerekli değişiklikler yapıl mıştır. İlk olarak maddenin kenar başlığına, yerleşiklik kazanmış ve amaca daha uygun düşen bir terim konulmuştur. Maddenin ikinci fıkrasında, mevcut metindeki "inzibatî" kelimesi öğretinin yo rumuna uygun olarak "disipline ilişkin" ibaresi ile değiştirilmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(1)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

  • Disipline ilişkin sorumluluk
  • İzin veya onay
  • Tacir sayılma
  • Ticaret yasağı

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

13 karar arasından seçildi
  1. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2026/306 · K. 2026/366 · T. 21.05.2026
    İlk dereceRet
    6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.
  2. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi · E. 2021/1765 · K. 2021/1966 · T. 11.11.2021
    İstinafRet
    Davacı ...'ün 31.12.2018 tarihinde ticareti terk ettiği Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığının ... tarihli yazısından anlaşılmaktadır.6102 sayılı T.T.K.nun 14.maddesinde “bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denileceği belirtilmiş olunup somut olayda davacı dava dışı ...'ün ...

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Tacir Kavramı
    Ticaret Hukuku · 3 Tacir Olmanın Hükümleri, Ticaret Unvanı, Marka · 0:24
  • Gerçek Kişi Tacire İlişkin Özel Durumlar
    Ticaret Hukuku · 3 Tacir Olmanın Hükümleri, Ticaret Unvanı, Marka · 2:50
  • Tacir Sıfatının Kaybedilmesi
    Ticaret Hukuku · 3 Tacir Olmanın Hükümleri, Ticaret Unvanı, Marka · 8:59
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Ticaret Hukuku

Devlet memuru olan ve mesleği gereği ticari faaliyette bulunması yasak olan mimar (M), kendi adına bir mobilya tasarım atölyesi kurmuştur. Başlangıçta tüm işleri bizzat kendisi yapsa da, artan talep üzerine seri üretim yapabilen makineler satın almış, bir satış müdürü ile dört usta istihdam etmiş ve yıllık geliri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen esnaf işletmesi sınırını önemli ölçüde aşmıştır. (M), yürüttüğü faaliyetin sanatsal nitelikte olduğunu ve tabi olduğu mesleki yasak nedeniyle tacir sayılamayacağını ileri sürmektedir. Bu olay ve iddialar ışığında, (M)'nin hukuki durumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Faaliyetin sermayeden çok bedeni çalışmaya dayanıp dayanmadığına bakılmaksızın, yalnızca Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen gelir sınırının aşılması, tacir sıfatının kazanılması için tek başına yeterli ve kurucu bir ölçüttür.
  2. B) Bir ticari işletmeyi kendi adına işleten (M), bu faaliyeti kanuni bir yasağa rağmen yürütse dahi, ekonomik faaliyetinin boyutu esnaf işletmesi sınırını aştığı için tacir sayılır ve bu sıfatın getirdiği yükümlülüklere tabi olur.
  3. C) (M)'nin tacir sıfatını kazanabilmesi için işletmesini ticaret siciline tescil ettirmesi ve Esnaf ve Sanatkârlar Odası'ndaki olası kaydını sildirmesi zorunlu olup, tescil gerçekleşmediği sürece esnaf kabul edilir.
  4. D) Kanuni bir yasağa aykırı hareket ettiğinden, (M)'nin eylemleri hukuka aykırı olup bu faaliyetten dolayı tacir sıfatını kazanamaz; ancak bu durum TTK dışındaki disiplin ve ceza sorumluluğunu doğurur.
  5. E) Yürüttüğü faaliyetin sanatsal bir yönü bulunması ve mesleki bir yasağa tabi olması nedeniyle, (M)'nin işletmesinin TTK anlamında bir ticari işletme olarak nitelendirilmesi ve kendisinin tacir sayılması mümkün değildir.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl