TTK içindekiler

Başlangıç – Başlangıç hükümlerim.1–10
Birinci Kitap – Ticari İşletmem.11–123
Metinde aç
- Birinci Kısım – Tacirm.11–23
  Metinde aç
- İkinci Kısım – Ticaret Sicilim.24–38
- Üçüncü Kısım – Ticaret Unvanı ve İşletme Adım.39–53
- Dördüncü Kısım – Haksız Rekabetm.54–63
- Beşinci Kısım – Ticari Defterlerm.64–88
- Altıncı Kısım – Cari Hesapm.89–101
- Yedinci Kısım – Acentelikm.102–123
İkinci Kitap – Ticaret Şirketlerim.124–644
- Birinci Kısım – Genel Hükümlerm.124–210
- İkinci Kısım – Kollektif Şirketm.211–303
  - Birinci Bölüm – Şirketin Niteliği ve Kuruluşum.211–216
  - İkinci Bölüm – Ortaklar Arasındaki İlişkilerm.217–231
  - Üçüncü Bölüm – Şirketin ve Ortakların Üçüncü Kişilerle İlişkilerim.232–242
  - Dördüncü Bölüm – Şirketin Sona Ermesi ve Ortağın Ayrılmasım.243–266
  - Beşinci Bölüm – Tasfiyem.267–303
- Üçüncü Kısım – Komandit Şirketm.304–328
  - Birinci Bölüm – Şirketin Niteliği ve Kuruluşum.304–307
  - İkinci Bölüm – Ortaklar Arasındaki İlişkilerm.308–316
  - Üçüncü Bölüm – Şirketin ve Ortakların Üçüncü Kişilerle Olan İlişkilerim.317–327
  - Dördüncü Bölüm – Şirketin Sona Ermesi ve Tasfiyesim.328–328
- Dördüncü Kısım – Anonim Şirketm.329–563
  - Birinci Bölüm – Genel Hükümler, Kuruluş ve Temel İlkelerm.329–358
  - İkinci Bölüm – Yönetim Kurulum.359–396
  - Üçüncü Bölüm – Denetlemem.397–406
  - Dördüncü Bölüm – Genel Kurulm.407–451
  - Beşinci Bölüm – Esas Sözleşmenin Değiştirilmesim.452–475
    Birinci Ayırım – Genel Olarakm.452–455
    İkinci Ayırım – Özel Değişikliklerm.456–475
  - Altıncı Bölüm – Pay ve Sermaye Koyma Borcum.476–483
    Birinci Ayırım – Paym.476–479
    İkinci Ayırım – Pay Bedelini İfa Borcu ve İfa Etmemenin Sonuçlarım.480–483
  - Yedinci Bölüm – Menkul Kıymetlerm.484–506
    Birinci Ayırım – Pay senetlerim.484–501
    İkinci Ayırım – İntifa Senetlerim.502–503
    Üçüncü Ayırım – Borçlanma Senetleriyle Alma ve Değiştirme Hakkını İçeren Menkul Kıymetlerm.504–506
  - Sekizinci Bölüm – Kâr, Kazanç ve Tasfiye Payım.507–513
  - Dokuzuncu Bölüm – Şirketin Finansal Tabloları, Yedek Akçelerm.514–528
  - Onuncu Bölüm – Sona Erme ve Tasfiyem.529–548
  - Onbirinci Bölüm – Hukuki Sorumlulukm.549–561
  - Onikinci Bölüm – Cezai Sorumlulukm.562–563
- Beşinci Kısım – Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketm.564–572
- Altıncı Kısım – Limited Şirketm.573–644
  - Birinci Bölüm – Tanım ve Kuruluşm.573–588
  - İkinci Bölüm – Şirket Sözleşmesinin Değiştirilmesim.589–592
  - Üçüncü Bölüm – Ortakların Hak ve Borçlarım.593–615
  - Dördüncü Bölüm – Şirketin Organlarım.616–635
  - Beşinci Bölüm – Sona Erme ve Ayrılmam.636–644
Üçüncü Kitap – Kıymetli Evrakm.645–849
- Birinci Kısım – Genel Hükümlerm.645–653
- İkinci Kısım – Nama Yazılı Senetlerm.654–657
- Üçüncü Kısım – Hamile Yazılı Senetlerm.658–669
- Dördüncü Kısım – Kambiyo Senetlerim.670–823
  - Birinci Bölüm – Poliçem.671–775
    Birinci Ayırım – Poliçenin Düzenlenmesi ve Şeklim.671–680
    İkinci Ayırım – Cirom.681–690
    Üçüncü Ayırım – Kabul ve Avalm.691–702
    Dördüncü Ayırım – Ödemem.703–712
    Beşinci Ayırım – Kabul Etmeme ve Ödememe Hâllerinde Başvurma Haklarım.713–742
    Altıncı Ayırım – Poliçe Nüshaları ve Suretlerim.743–747
    Yedinci Ayırım – Çeşitli Hükümlerm.748–765
    Sekizinci Ayırım – Kanunlar İhtilafım.766–775
  - İkinci Bölüm – Bono veya Emre Yazılı Senetm.776–779
  - Üçüncü Bölüm – Çekm.780–823
    Birinci Ayırım – Çeklerin Düzenlenmesi ve Şeklim.780–787
    İkinci Ayırım – Devirm.788–793
    Üçüncü Ayırım – Ödeme ve Ödememem.794–811
    Dördüncü Ayırım – Çeşitli Hükümlerm.812–818
    Beşinci Ayırım – Kanunlar İhtilafım.819–823
- Beşinci Kısım – Kambiyo Senetlerine Benzeyen Senetler ve Diğer Emre Yazılı Senetlerm.824–831
- Altıncı Kısım – Makbuz Senedi ve Varantm.832–849
Dördüncü Kitap – Taşıma İşlerim.850–930
- Birinci Kısım – Genel Hükümlerm.850–855
- İkinci Kısım – Eşya Taşımam.856–893
- Üçüncü Kısım – Taşınma Eşyası Taşımasım.894–901
- Dördüncü Kısım – Değişik Tür Araçlar ile Taşımam.902–905
- Beşinci Kısım – Yolcu Taşımam.906–916
- Altıncı Kısım – Taşıma İşleri Komisyoncusum.917–930
Beşinci Kitap – Deniz Ticaretim.931–1400
- Birinci Kısım – Gemim.931–1060
  - Birinci Bölüm – Genel Hükümlerm.931–937
  - İkinci Bölüm – Geminin Kimliğim.938–953
  - Üçüncü Bölüm – Gemi Sicilim.954–995
  - Dördüncü Bölüm – Mülkiyet ve Diğer Ayni Haklarm.996–1060
    Birinci Ayırım – Uygulanacak Hükümlerm.996–997
    İkinci Ayırım – Mülkiyetm.998–1011
    Üçüncü Ayırım – Gemi Rehnim.1012–1058
    Dördüncü Ayırım – İntifa Hakkım.1059–1060
- İkinci Kısım – Donatan ve Donatma İştirakim.1061–1087
- Üçüncü Kısım – Kaptanm.1088–1118
- Dördüncü Kısım – Deniz Ticareti Sözleşmelerim.1119–1271
  - Birinci Bölüm – Gemi Kira Sözleşmelerim.1119–1130
  - İkinci Bölüm – Zaman Çarteri Sözleşmesim.1131–1137
  - Üçüncü Bölüm – Navlun Sözleşmesim.1138–1245
    Birinci Ayırım – Genel Hükümlerm.1138–1141
    İkinci Ayırım – Yükleme ve Boşaltmam.1142–1177
    Üçüncü Ayırım – Taşıyanın Sorumluluğu ve Haklarım.1178–1207
    Dördüncü Ayırım – Taşıtanın ve Yükletenin Sorumluluğum.1208–1208
    Beşinci Ayırım – Yolculuğun Başlamasına veya Devamına Engel Olan Sebepler Yüzünden Sözleşmenin Sona Ermesim.1209–1227
    Altıncı Ayırım – Denizde Taşıma Senetlerim.1228–1242
    Yedinci Ayırım – Emredici Hükümlerm.1243–1245
  - Dördüncü Bölüm – Zamanaşımım.1246–1246
  - Beşinci Bölüm – Deniz Yoluyla Yolcu Taşıma Sözleşmesim.1247–1271
- Beşinci Kısım – Deniz Kazalarım.1272–1319
  - Birinci Bölüm – Müşterek Avaryam.1272–1285
  - İkinci Bölüm – Çatmam.1286–1297
  - Üçüncü Bölüm – Kurtarmam.1298–1319
- Altıncı Kısım – Gemi Alacaklarım.1320–1327
- Yedinci Kısım – Sorumluluğun Sınırlanması ve Petrol Kirliliği Zararının Tazminim.1328–1349
- Sekizinci Kısım – Cebrî İcraya İlişkin Özel Hükümlerm.1350–1400
Altıncı Kitap – Sigorta Hukukum.1401–1535
- Birinci Kısım – Genel Hükümlerm.1401–1452
- İkinci Kısım – Sigorta Türlerine İlişkin Özel Hükümlerm.1453–1535
  - Birinci Bölüm – Zarar Sigortalarım.1453–1486
  - İkinci Bölüm – Can Sigortalarım.1487–1535

TTK Madde 154. Esnaf

Yürürlükte

Bu metin, 20.10.2026 tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, Türk Ticaret Kanunu bakımından esnaf kavramını tanımlar: sabit ya da gezici olarak faaliyet gösteren, ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedeni çalışmasına dayanan, geliri kanunun 11. maddesi uyarınca çıkarılacak kararnamedeki sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişinin esnaf sayılmasının koşullarını düzenler. Maddenin ikinci cümlesi, esnafa uygulanacak istisnai TTK hükümlerini (20. ve 53. maddeler ile Türk Medeni Kanunu m.950/2) sayar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır.

Kanun metninde bu madde Ham metin

Madde gerekçesi

Madde, 6762 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin tekrarıdır. Sadece Tasarının 11 in ci maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişikliğe uygun olarak "kazancı ancak geçimini sağlama ya yetecek derecede az olan" ibaresi metinden çıkarılmış, bunun yerine, 11 inci maddenin ikinci fık rasına gönderme yapılmıştır. Ayrıca, 6762 sayılı Kanundaki göndermeler yenilenmiştir. AET/AT çevrelerinde esnafın tanımı gelir düzeyi unsuru ile değil yeni bir açılım olan "meslek" yaklaşımı ile tanımlanmaktadır. Bu anlayış bazı meslekleri 'esnaf mesleği olarak kabul etmekte, bu meslek mensupları esnaf olarak tanımlanmaktadır. Meshk mensubu olmak esnaf sayılmak için ye terli görülmekte, esnaf ile tacir arasındaki sınır "meslek" ile çizilmekte, yoksa gelirinin düzeyi dik kate alınmamaktadır. Mesela, gelirleri ne olursa olsun, sıvacı, muslukçu, ayakkabı boyacısı, tamir ci gibi el işleri, yani zanaatla uğraşanlar esnaftır. Bir muslukçu yanında iki kişi çalıştırabilir ve ge liri bazı tacirleri aşabilir; bu sonu değiştirmez. 6762 sayılı Kanundaki 17 ve Tasarıdaki 15 inci mad de ise, Alm.TK. 4 üncü paragrafında yer alan ve 1998 yılında Almanya'da yapılan ticaret hukuku reformu sırasında kaldırılan "Minderkaufmann" anlayışına dayanmaktadır. Tasarı öğretideki bu son gelişmeyi; Türk mevzuatının üzerine oturduğu sistemin çok yeni bir tarihte esnaflara ilişkin bir ta sarı ile doğrulanması ve pekiştirilmesi dolayısıyla değiştirmemiştir. Ancak, gelişmeye değinilmek te, gelişme yönüne işaret edilmesi ve gelecekteki değişikliklerde dikkate alınması yönünden yarar görülmüştür.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(8)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Esnaf
Bedeni çalışma ve sermaye ölçütü
Esnafa uygulanan TTK hükümleri
Gelir sınırı

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

90 karar arasından seçildi

13. Hukuk Dairesi · E. 2014/42066 · K. 2014/39270 · T. 09.12.2014
Daire kararıBozma
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 15.maddesinde “İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır” tanımı yapılmıştır.
15. Hukuk Dairesi · E. 2014/3920 · K. 2014/4505 · T. 26.06.2014
Daire kararıBozma
Yukarıda açıklandığı üzere, mahkemece, davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11, 12 ve 15. maddeleri uyarınca davacının tacir olma vasfının araştırılarak, tacir olduğu sonucuna ulaşıldığı takdirde uyuşmazlığın esasının incelenmesi esnaf olduğunun anlaşılması halindeyse, şimdiki gibi davanın görev yönünden reddine ve dosyanın yetkili ve görevli İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi · E. 2023/295 · K. 2025/304 · T. 18.03.2025
İstinafRet
(2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayan davalının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 11, 12. ve 15. maddeleri ile 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları hakkında Kanunun 3/a. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 177. maddeleri uyarınca tacir olmadığı, davanın,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

C. Esnaf İşletmesi İçin Öngörülen Sınırın Aşılması
Ticaret Hukuku · 1 Ticaret Hukuku Giriş ve Ticari İşletme · 6:08

Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun tacir sıfatına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde, aşağıdaki süjelerden hangisi tacir olarak nitelendirilemez?

A) Kâr amacı gütmeksizin, üyelerine uygun fiyatlı konaklama sağlamak için bir misafirhane işleten bir memur derneği
B) Kuruluş senedindeki amacını gerçekleştirmek üzere bir otopark işleten ve gelirinin tamamını bu amaca harcayan bir sağlık vakfı
C) Doğrudan doğruya şehir içi otobüs taşımacılığı hizmeti sunan bir il belediyesi
D) Esnaf faaliyeti sınırlarını aşan düzeyde bir pastane işleten gerçek kişi Suna
E) Bir anonim şirket

Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl