TTK Madde 4852. Dönüştürme
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, anonim şirkette payın türünün (nama yazılı veya hamiline yazılı olma niteliğinin) esas sözleşmede aksi öngörülmemişse dönüştürme yoluyla değiştirilmesini düzenler; dönüştürmenin esas sözleşme değişikliğiyle yapılması, kanunen öngörülen hallerde yönetim kurulunun derhal uygulaması ve sonradan esas sözleşmeye yansıtılması ile nama yazılı payların hamiline dönüştürülebilmesi için bedellerinin tamamen ödenmiş olması şartını kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Esas sözleşmede aksi öngörülmemişse, payın türü dönüştürme yolu ile değiştirilebilir. Dönüştürme esas sözleşmenin değiştirilmesiyle yapılır. Dönüştürmenin kanunen öngörüldüğü hâllerde yönetim kurulu gerekli kararı alarak derhâl uygular ve bunun esas sözleşmeye yansıtılması girişimini hemen başlatır.
(2)Nama yazılı pay senetlerinin hamiline yazılı pay senetlerine dönüştürülebilmesi için payların bedellerinin tamamen ödenmiş olması şarttır.
Madde gerekçesi
Birinci fıkra: Hüküm 6762 sayılı Kanunun 410 uncu maddesinin yerini tutmak ta, ancak birinci fıkra iki önemli değişikliği içermektedir. Birinci değişiklik bir gerekliliğin açıkça belirtilmesidir. O da, dönüştürmenin ancak esas sözleşmenin değiştirilmesi suretiyle yapılabileceği dir. Bu açık hükümle tereddütlerin ortadan kaldırılması ve yanlış uygulamaların önlenmesi amaç lanmıştır. Üçüncü cümle de yeni olup, dönüştürmenin kanunen yapılmasının gerekli olduğu haller de işlemin yönetim kurulu kararı ile gerçekleştirilmesini ve bunun esas sözleşmeye daha sonra an cak hemen yansıtılmasını hükme bağlamaktadır. Hükümdeki "payların türleri" ibaresi başarılı bu lunmayabilir. Payların hamiline veya nama yazılı olmalarını ifade eden tür yerine, bir kısım öğreti de tercih edilen "cins" sözcüğü de kullanılabilir. Ancak mevcut metinde "nev"' sözcüğünün bulun ması ve Türk Medenî Kanunu 48 inci maddesinde "cins"in insana özgü bir nitelik olarak belirtilmiş olması sebebiyle "tür" sözcüğü tercih edilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Derhâl uygulama
- Dönüştürme
- Bedelin tamamen ödenmesi
- Esas sözleşmede aksi öngörülmemişse
- Payın türü
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.